- Moody’s đã hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ từ AAA xuống Aa1
- Đây là quyết định xuất phát từ lo ngại về nợ quốc gia gia tăng và thâm hụt tài khóa mở rộng
- Moody’s dự báo thâm hụt tài khóa so với GDP sẽ đạt 9% vào năm 2035, do lãi suất tăng, chi tiêu phúc lợi tăng và nguồn thu thuế thấp
- Fitch và S&P đã rút xếp hạng AAA từ trước, và Moody’s là tổ chức cuối cùng còn duy trì mức cao nhất
- Đợt điều chỉnh này được cho là chủ yếu do tỷ lệ nợ và chi phí lãi vay cao hơn so với các quốc gia cùng hạng
Moody’s hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ
Nội dung điều chỉnh xếp hạng
- Moody’s đã hạ xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Mỹ từ Aaa xuống Aa1
- Triển vọng xếp hạng được chuyển từ “tiêu cực” sang “ổn định”
- Đây là mức giảm một bậc trong hệ thống xếp hạng 21 bậc của Moody’s, đồng nghĩa Mỹ vẫn có độ tín nhiệm cao nhưng không còn ở mức cao nhất
Các lý do chính dẫn đến việc hạ bậc
- Nợ quốc gia tích lũy tăng và chi phí lãi vay mở rộng trong 10 năm qua là nguyên nhân chủ yếu
- Dự báo thâm hụt ngân sách liên bang so với GDP sẽ tăng lên 9% vào năm 2035
- Đây là mức tăng lớn so với 6,4% của năm 2023
- Việc thâm hụt mở rộng đến từ ba yếu tố cấu trúc sau:
- Chi phí lãi vay cao
- Chi tiêu phúc lợi (Entitlement Spending) gia tăng
- Thiếu hụt nguồn thu thuế (khả năng tạo nguồn thu ngân sách thấp)
So sánh với các tổ chức xếp hạng khác
- Moody’s là tổ chức xếp hạng lớn cuối cùng vẫn duy trì mức AAA cho Mỹ
- Fitch đã rút xếp hạng AAA vào tháng 8/2023
- S&P đã hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ từ năm 2011
Giải thích đánh giá của Moody’s
- “Việc hạ bậc lần này phản ánh thực tế rằng trong hơn 10 năm qua, tỷ lệ nợ chính phủ và chi phí lãi vay đã tăng lên mức cao hơn so với các quốc gia khác cùng hạng”
- Quy mô và tính thanh khoản của nền kinh tế Mỹ, cùng vị thế của đồng USD với tư cách đồng tiền dự trữ, vẫn tiếp tục được xem là yếu tố tích cực đối với độ tín nhiệm
Triển vọng sắp tới
- Moody’s đưa ra triển vọng “ổn định”, cho thấy khả năng bị hạ thêm trong ngắn hạn là thấp
- Tuy nhiên, nếu tình hình tài khóa tiếp tục xấu đi hoặc phản ứng chính sách thất bại, vẫn tồn tại khả năng bị hạ bậc thêm một lần nữa
1 bình luận
Ý kiến Hacker News
Có ý kiến cho rằng có nhiều cách dễ để giảm nợ của Mỹ: xóa ưu đãi thuế với carried interest, chặn doanh nghiệp né thuế, áp dụng ngưỡng thu nhập cho An sinh Xã hội, bãi bỏ các khoản trợ cấp không cần thiết cho nhiên liệu hóa thạch và ngô/đường, loại bỏ PBM formulary, để Medicare đàm phán giá thuốc và giảm gian lận. Chỉ riêng các biện pháp này đã có thể tiết kiệm hàng trăm tỷ USD. Về dài hạn, cần cải cách giáo dục và hệ thống chăm sóc sức khỏe theo hướng dựa trên hiệu quả. Quốc phòng cũng nên cắt giảm mạnh, chỉ giữ lại năng lực răn đe hạt nhân dựa trên drone và tàu ngầm. Cũng có đề xuất thay hợp đồng quốc phòng bằng các đơn đặt hàng mua đứt cố định và giao việc phát triển vũ khí siêu thanh cho thị trường dân sự
Có ý kiến cho rằng nâng trần thuế An sinh Xã hội hợp lý hơn nhiều so với việc chia An sinh Xã hội theo ngưỡng thu nhập. Áp dụng ngưỡng thu nhập có nguy cơ tạo thêm quan liêu không cần thiết và làm suy yếu sự ủng hộ dành cho chương trình vì gây chia rẽ quanh chuyện “ai được hưởng lợi”. Người kiếm vài triệu USD vẫn đang đóng cùng mức thuế An sinh Xã hội như người kiếm $176,100 mỗi năm. Chỉ cần tăng nhẹ trần này cũng có thể giải quyết bài toán tài chính tương lai của An sinh Xã hội
Về vấn đề áp dụng ngưỡng thu nhập cho An sinh Xã hội, có người xem việc một người đã tin vào cam kết An sinh Xã hội của chính phủ từ tuổi 20–30 và lập kế hoạch nghỉ hưu, nhưng đến tuổi 50–60 lại bị tước quyền lợi, là gần giống một vụ lừa đảo. Theo họ, thà nói thẳng ngay từ đầu với người lao động trẻ ở độ tuổi 10–20 rằng “nếu kiếm quá nhiều thì sẽ không nhận được An sinh Xã hội” còn hợp lý hơn. Tuy vậy, cách này trong trước mắt cũng không ảnh hưởng lớn đến chi tiêu tài khóa. Ngoài ra, việc chính phủ soi sâu vào tình trạng tài chính cá nhân để áp ngưỡng thu nhập cũng có thể gây tranh cãi là mở rộng quyền lực nhà nước một cách không chính đáng. Nếu kiểu can thiệp đó là vấn đề, thì về mặt nhất quán có thể dẫn tới lập luận cực đoan rằng nên xóa luôn cả thuế thu nhập
Nhấn mạnh rằng An sinh Xã hội là một hệ thống tự tự tài trợ. Về mặt pháp lý, nó không trực tiếp tạo thâm hụt hay ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của chính phủ. Có người nói họ thấy choáng vì dường như nhiều người không hiểu chính phủ vận hành ra sao
Thâm hụt của Mỹ năm ngoái là 1,8 nghìn tỷ USD. Ngay cả khi bỏ ưu đãi miễn thuế với carried interest thì cũng chỉ tiết kiệm được 1–2 tỷ USD mỗi năm. Các khoản trợ cấp nhiên liệu minh thị cũng chỉ ở mức khoảng 3 tỷ USD. Trợ cấp ngầm có thể lớn hơn, nhưng nếu giá nhiên liệu tăng thì sẽ gây hại cho nền kinh tế. Cũng có nghi vấn về quy mô thiệt hại do các thiên đường thuế doanh nghiệp gây ra
Có người đồng ý với việc cắt giảm lãng phí trong quốc phòng, nhưng cho rằng không nên cắt quân đội xuống mức cực đoan như vậy. Việc triển khai bộ binh ở các quốc gia khác và năng lực hậu cần hàng đầu thế giới vẫn cần thiết, và cũng cần duy trì nhiều lựa chọn răn đe ngoài hạt nhân
Nhắc lại câu chuyện hồi tháng 2/2025 rằng Elon và Doge sẽ giải quyết nợ quốc gia. Bầu không khí khi đó là nhiều người vốn đã hoài nghi rằng Elon thực ra không hề quan tâm đến việc giảm thâm hụt ngân sách. Moody’s dự báo đến năm 2035, thâm hụt sẽ tăng lên 9% GDP, cao hơn mức 6,4% của năm ngoái. Nguyên nhân chính là chi phí lãi vay tăng, chi tiêu phúc lợi và thu ngân sách thấp. Đây là điều rất dễ đoán, và có hy vọng rằng khi tình hình rõ ràng hơn, nhiều người sẽ tỉnh ra trước thực tế
Có ý cho rằng hiện tại mọi người dường như chưa nhận thức rõ chuyện này. Thời Tổng thống Bill Clinton, Mỹ từng đạt được một số kết quả trong việc thu gọn bộ máy quan liêu và giảm thâm hụt ngân sách, còn bây giờ thì nhìn chung rất hỗn loạn
Nhắc rằng mọi giao dịch đều có hai phía: nợ của người này là tài sản của người khác. Một phần đáng kể nợ quốc gia đang do người Mỹ nắm giữ nên tạo ra hiệu ứng tài sản cho khu vực tư nhân. Tiền về bản chất cũng là nợ. Khủng hoảng thực sự thậm chí có thể là nợ tư nhân quá mức, còn chính phủ thì phát hành nợ bằng chính đồng tiền của mình nên về lý thuyết không có rủi ro mất khả năng thanh toán. Theo quan điểm này, lý do duy nhất để hạ xếp hạng tín nhiệm là sự hỗn loạn chính trị khiến chính phủ Mỹ không còn tồn tại như một thực thể vận hành. Cũng có lời phàn nàn rằng truyền thông chỉ nhấn mạnh nợ công mà không nói tới nợ tư nhân
Châm biếm hiện tượng mọi người từng cười nhạo các hãng xếp hạng tín nhiệm vì đã không dự báo được bong bóng tín dụng bất động sản năm 2007, nhưng khi hợp với bầu không khí chính trị thì lại tin ngay rằng “hãng xếp hạng nói thế thì chắc là sự thật”
Giới thiệu hai học thuyết đang cạnh tranh nhau. Thứ nhất, “Dollar “Milkshake” theory” cho rằng nhu cầu với đồng USD và trái phiếu kho bạc Mỹ quá lớn nên Mỹ vay bao nhiêu cũng không quá quan trọng, và trái phiếu kho bạc còn được dùng làm tài sản thế chấp tài chính chứ không chỉ để kiếm lãi. Khi khủng hoảng xảy ra, dòng tiền sẽ đổ vào USD. Thứ hai, lý thuyết đầu tư trái phiếu truyền thống nhấn mạnh nhà đầu tư nhạy cảm với lợi suất thực, và nếu một quốc gia rơi vào trạng thái thực chất không thể trả nợ — không phải vỡ nợ danh nghĩa mà là xóa nợ trên thực tế thông qua lạm phát — thì nhà đầu tư sẽ trừng phạt nước đó. Có người nói họ hiểu cả hai phía nhưng rất khó đoán lý thuyết nào sẽ đúng. Bản thân họ có xu hướng bảo thủ về tài khóa nên nghiêng hơn về lý thuyết truyền thống
Steven Cheung, người phụ trách truyền thông của Nhà Trắng, đã chỉ đích danh Mark Zandi, người phụ trách đánh giá tín nhiệm tại Moody’s, để công kích trên mạng xã hội, gọi ông là đối thủ chính trị của Trump. Có người đính kèm bài báo và chỉ ra kiểu đổ lỗi quen thuộc này
Nhấn mạnh rằng trong 80 năm qua, Mỹ đã có thể trở thành quốc gia giàu có nhất, quyền lực nhất và tiên tiến nhất về công nghệ nhờ vai trò kiến trúc sư và nhà quản trị của kinh tế thế giới. Nhưng kể từ khi Trump lên nắm quyền, Mỹ đang tự nguyện từ bỏ vai trò đó, khiến sự lãnh đạo ổn định trước đây lung lay và làm cả hệ thống rơi vào khó khăn. Vấn đề thực sự không phải xếp hạng tín nhiệm, hiệp định thương mại hay thuế quan, mà là sự thay đổi cấu trúc khi một cường quốc kinh tế mới, ổn định và thực dụng hơn, sẽ chiếm vị trí trung tâm trong thương mại toàn cầu. Tóm lại, có người bày tỏ lo ngại rất lớn về tương lai của Mỹ
Có người nghi ngờ liệu các hãng xếp hạng tín nhiệm như Moody’s có thực sự sở hữu tầm nhìn để đánh giá độ tín nhiệm hay không. Họ đoán rằng nếu là tổ chức tài chính lớn thì tự phân tích là điều hiển nhiên. Họ cũng tự hỏi liệu chỉ các tổ chức nhỏ hơn mới phụ thuộc vào hãng xếp hạng hay không. Theo họ, những ai nắm giữ tài sản quan trọng như trái phiếu kho bạc Mỹ hẳn sẽ tự làm phân tích thay vì dựa vào hãng xếp hạng. Các hãng này dường như chẳng mang lại giá trị gì trong khủng hoảng 2008, nên câu hỏi là họ thực sự tạo ra giá trị gì
Nhắc lại rằng khi đó họ từng chấm cả junk bond ở mức A+. Có người vẫn không hiểu vì sao ngành xếp hạng tín nhiệm còn tồn tại đến giờ. Có đính kèm bài báo liên quan
Giải thích rằng các hãng xếp hạng thực chất có vị thế gần như độc quyền nhóm về mặt pháp lý. Các tổ chức quản lý quỹ lớn không được phép đầu tư vào trái phiếu dưới một mức xếp hạng nhất định. Vì thế, bên phát hành trái phiếu phải nhờ các hãng xếp hạng chấm điểm để thu hút nhà đầu tư, nên gần như không thể phát hành trái phiếu nếu không có đánh giá. Có người xem đây là một hệ thống tham nhũng và kém hiệu quả, tương tự nhiều lĩnh vực khác
Có người phản bác rằng phân tích tín dụng thực sự vẫn có giá trị. Nếu nhìn vào tỷ lệ vỡ nợ thực tế theo từng nhóm xếp hạng cơ bản thì khác biệt rất rõ. Ngay cả trong khủng hoảng 2008, tài sản xếp hạng AAA về cơ bản không bị vỡ nợ hàng loạt; dù có thua lỗ, gần như không có trường hợp thực sự default, và trong nhiều trường hợp người nắm giữ còn có lãi. Có đính kèm một bài nghiên cứu liên quan
Có ý kiến cho rằng với các tổ chức nắm lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ thì việc tự phân tích là điều hiển nhiên, nhưng các quỹ hưu trí công lại nổi tiếng là kém năng lực trong việc này
Có nhắc tới thực tế rằng khá nhiều nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức vẫn dùng xếp hạng tín nhiệm như một chỉ báo. Không phải ai cũng làm thẩm định kỹ lưỡng, và trong doanh nghiệp thực tế, do áp lực deadline nên quy trình thẩm định thường xuyên bị bỏ qua. Vì kết quả quý không bị ảnh hưởng gì ngay nên người ta thường chọn giải pháp ngắn hạn
Nhấn mạnh thực tế rằng chính sách tài khóa của Mỹ là không thể duy trì nếu tiếp tục theo quỹ đạo hiện nay. Có người đánh giá Moody’s hiếm khi mới làm đúng vai trò của mình lần này. Họ cũng cho rằng việc bỏ mặc vấn đề suốt hơn 10 năm qua không phải là bí mật gì. Mỹ sẽ không thể tránh một giai đoạn tái cơ cấu đau đớn, và càng cố né tránh thì càng làm vấn đề tệ hơn. Trong khi đó, Quốc hội lại đang gây áp lực giảm thuế và hạ lãi suất, mà chính đây lại là nguyên nhân của tình trạng hiện tại
Có ý kiến cho rằng tăng thuế là điều không thể tránh khỏi và cuối cùng thị trường trái phiếu sẽ ép điều đó xảy ra. Khi triển vọng tăng trưởng tương lai thấp, việc tiếp tục phát hành nợ là không bền vững. Cử tri có thể đơn giản, nhưng thị trường trái phiếu thì tuyệt đối không. Người ta nhấn mạnh rằng “bond vigilantes” — những người bán tháo trái phiếu để phản ứng với bất ổn tài khóa — có thể buộc giới chính trị phải điều chỉnh. Có đính kèm tài liệu liên quan
Có người cho rằng những người tệ nhất đang điều hành chính phủ Mỹ trong đúng giai đoạn tệ nhất của môi trường tài khóa hiện nay. Nợ và chi tiêu công đã lên mức nghiêm trọng, thế mà trong tương lai còn có nguy cơ xuất hiện thêm những lỗ hổng ngân sách trị giá hàng nghìn tỷ USD. Chính sách thuế quan bất tận còn khiến tình hình xấu đi trên mọi mặt
Có người mỉa mai rằng hoàn toàn không thấy ai nói tới chuyện “cắt giảm chi tiêu”. Theo họ, chính phủ đơn giản là không nên tiêu số tiền mình không có. Bản chất vấn đề là chi tiêu quá mức, nhưng điều đó lại bị phớt lờ, trong khi giải pháp được đưa ra chỉ là thu hẹp ngành công nghiệp và tăng thuế, như thể đang né tránh đúng cốt lõi của vấn đề
Nhắc rằng S&P và Fitch đã hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ từ nhiều năm trước. Moody's chỉ là bên theo sau muộn màng
Từ việc Moody’s là hãng lớn cuối cùng còn giữ xếp hạng AAA cho Mỹ, có người đặt câu hỏi liệu đợt hạ bậc này có gây ra làn sóng bán tháo trái phiếu kho bạc từ nhà đầu tư hay không. Có cái nhìn lo ngại rằng một số nhà đầu tư chỉ được phép đầu tư vào trái phiếu xếp hạng AAA
Nhấn mạnh rằng Moody’s đã nói rất rõ chính sách của Trump sẽ làm chi tiêu chính phủ tăng mạnh. Họ trực tiếp chỉ trích chính sách thuế của Trump và xem Trump là nguyên nhân trực tiếp khiến xếp hạng tín nhiệm giảm. Một lần nữa nhấn mạnh rằng đảng Cộng hòa, đặc biệt là Trump, không thực sự quan tâm đến nợ quốc gia hay mức thuế thấp