‘Sự chuyên chế của ứng dụng’: Người không có smartphone đang phải chịu những bất lợi không công bằng

(theguardian.com)

10 điểm bởi GN⁺ 2025-02-23 | 10 bình luận | Chia sẻ qua WhatsApp

Tại Anh, có hàng triệu người không có smartphone hoặc không dùng ứng dụng, và một số người chủ động không tải ứng dụng vì lo ngại về bảo mật
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đang ép buộc việc dùng ứng dụng, và thông qua đó người dùng mới có thể tiếp cận các mức giảm giá tốt hơn, ưu đãi tài chính và các dịch vụ thiết yếu
Những người không đủ khả năng mua smartphone hoặc đang dùng thiết bị cũ ngày càng bị loại khỏi cả các dịch vụ thiết yếu, khiến họ rơi vào vị thế bất lợi về xã hội và kinh tế
- Ngay cả các hoạt động thường ngày như trả phí đỗ xe hay mua vé hòa nhạc cũng trở nên khó khăn

"Đây là sự chuyên chế (tyranny) của ứng dụng." Vì để mua một smartphone mới phải tốn hàng trăm bảng Anh, nên rốt cuộc nó trở thành một 'tấm hộ chiếu để được tham gia' đắt đỏ.

Ở Anh, 8% dân số từ 16 tuổi trở lên không có smartphone → khoảng 4,5 triệu người, và 28% dân số từ 75 tuổi trở lên không có smartphone
- Nếu tính cả những người không dùng hoặc không thể dùng ứng dụng thì quy mô dân số thực sự bị ảnh hưởng còn lớn hơn nhiều

Những người không dùng ứng dụng đang gặp những vấn đề gì?

Bị loại khỏi bán lẻ và các chương trình giảm giá

Nhiều nhà bán lẻ chỉ cung cấp ưu đãi giảm giá và tích điểm cho người dùng ứng dụng
Ví dụ:
- Lidl Plus app: có các ưu đãi như giảm 25% (cá ngừ hộp), giảm 20% (cơm ăn liền), nhưng không thể sử dụng nếu không có ứng dụng
- Asda Rewards: có thể tích điểm rồi đổi thành coupon, nhưng chỉ dùng được trong ứng dụng
- Greggs app: tải xuống là được tặng đồ uống miễn phí
Vấn đề bị loại trừ số
- Những người không dùng ứng dụng, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, không thể nhận các ưu đãi này
- Những người cần giảm giá nhất lại bị loại khỏi các lợi ích

Sự bất tiện khi thanh toán đỗ xe

Ở Anh có hơn 30 ứng dụng đỗ xe, và mỗi khu vực lại phải dùng một ứng dụng khác nhau
Nhiều người cao tuổi gặp khó khăn khi trả phí đỗ xe qua ứng dụng, thậm chí việc đi bệnh viện cũng trở nên khó khăn hơn
Chính phủ đang phát triển "Nền tảng đỗ xe quốc gia (NPP)", nhưng tương lai còn bất định do vấn đề ngân sách
Một số chính quyền địa phương đang bỏ các máy thanh toán tiền mặt và thẻ trong bãi đỗ xe, buộc người dân phải trả qua ứng dụng
- Ví dụ: toàn bộ bãi đỗ xe công cộng của quận Barnet ở London đã chuyển sang thanh toán bằng ứng dụng

Hạn chế trong việc mua vé hòa nhạc và sự kiện

Ngày càng nhiều địa điểm biểu diễn và sự kiện bắt buộc phát hành vé qua ứng dụng di động
Ví dụ:
- O2 Arena ở London: bắt buộc vào cửa qua hệ thống mobile ID
- Ovo Arena Wembley, University of Wolverhampton cũng áp dụng cách tương tự
Những người không dùng ứng dụng phải mang theo giấy tờ tùy thân và email riêng, khiến quy trình vào cửa trở nên phức tạp hơn

Hạn chế ưu đãi đồ ăn và đồ uống

McDonald’s: qua ứng dụng, Big Mac được bán với giá £1.49 (giá thường £4.99), Happy Meal là £1.99 (giá thường £3.59)
Subway: có thể tích điểm rồi đổi thành “Subway Cash”, nhưng bắt buộc phải dùng ứng dụng
Một số pub và quán cà phê cũng cung cấp ưu đãi chỉ dành cho ứng dụng
- Harris + Hoole: mua 6 ly sẽ được tặng cà phê miễn phí (chỉ trên ứng dụng)

Hạn chế tiếp cận dịch vụ ngân hàng và tài chính

Nhiều sản phẩm tiết kiệm lãi suất cao nhất chỉ được cung cấp trên ứng dụng
Ví dụ:
- Atom Bank, Chip, Plum cung cấp lãi suất cao trên 4.6% qua ứng dụng
- Dịch vụ Global Money của HSBC cũng chỉ có thể dùng trong ứng dụng
Sự gia tăng của các sản phẩm tài chính chỉ dành cho ứng dụng
- Cũng như internet banking từng trở thành điều bắt buộc, giờ đây việc dùng ứng dụng đang trở thành điều kiện bắt buộc để nhận các lợi ích tài chính
- Những người không có smartphone rơi vào tình trạng không thể hưởng mức lãi suất cao

Kết luận: Bất lợi xã hội ngày càng tăng với những người không dùng ứng dụng

Trong một xã hội lấy ứng dụng làm trung tâm, các nhóm bị gạt ra bên lề số đang chịu thiệt thòi ngày càng lớn
Chi phí mua smartphone cao, và cũng có nhiều người không muốn dùng ứng dụng
Doanh nghiệp muốn thu thập dữ liệu khách hàng qua ứng dụng và cung cấp marketing cá nhân hóa hơn, nhưng những người không dùng ứng dụng đang dần bị loại khỏi ngày càng nhiều dịch vụ
Cần có các chính sách bao trùm số và biện pháp hỗ trợ cho những người không dùng ứng dụng

10 bình luận

dodok8 2025-02-25

Tôi nhớ lại chuyện hồi còn trong quân ngũ, điện thoại của tôi bị vỡ trước kỳ nghỉ phép một tháng, và thật sự trong thế giới số tôi đã không được đối xử như một người Hàn Quốc đúng nghĩa.

bakyeono 2025-02-24

Ở Hàn Quốc, smartphone trên thực tế đóng vai trò như một loại giấy tờ tùy thân.
Năm 2013 (12 năm trước), tôi từng thử sống một tháng mà không có smartphone, và điều bất tiện nhất là việc tạo tài khoản cho các dịch vụ khác nhau, đăng nhập hoặc xác minh danh tính đều rất khó khăn.
Có rất nhiều dịch vụ hoàn toàn không thể sử dụng nếu không có số điện thoại, chẳng hạn như dùng số điện thoại làm ID.

galadbran 2025-02-24

Thật tuyệt vì chúng ta đã chuyển từ thời kỳ phải cài đầy các chương trình chứng thực số lên PC Windows mà vẫn liên tục phát sinh vấn đề sang thời kỳ có thể làm mọi thứ tiện lợi chỉ bằng ứng dụng trên điện thoại. Thế hệ bố mẹ tôi cũng đã thích nghi khá tốt với điện thoại nữa. Dù vậy, hỗ trợ dành cho người cao tuổi vẫn còn thiếu thốn, nên có lẽ cần tiếp tục được cải thiện.

regentag 2025-02-24

Có quá nhiều kiểu xác thực mà chỉ có thể xử lý khi có điện thoại di động. Thứ có thể thay thế thì lại chỉ toàn những món gì đó dở dở như chứng thư số chung hay i-PIN...

regentag 2025-02-23

Tôi từng tạo tài khoản Suno AI, một dịch vụ AI âm nhạc, rồi định hủy nhưng trên website thì làm được các thao tác khác còn hủy tài khoản lại bị chặn.
Chỉ có thể hủy ngay trong ứng dụng... vì không muốn cài app nên tôi đã gửi một email và đang chờ.

Ngày trước thì người ta có xu hướng dồn mọi thứ lên web và truy cập qua trình duyệt, dù cài thành phần mềm riêng có khi còn tiện hơn, vậy mà giờ lại thành điều ngược lại, thấy cũng lạ thật.

asdwqr 2025-02-23

Việc hạ tầng được xây dựng cho số đông thì cũng là điều khó tránh. Trong khi gọi đó là sự chuyên quyền của ứng dụng, lại đưa vào ví dụ như việc không nhận được ưu đãi giảm giá của doanh nghiệp tư nhân; liệu có thể gọi đó là sự chuyên quyền không nhỉ.. Trong một thế giới mà ngay cả điện thoại 100 USD cũng được bán mà..

riki3 2025-02-24

Nhiều trường hợp không thể sử dụng do các vấn đề khác nhau như khả năng học tập, trí tuệ và tuổi tác....

laeyoung 2025-02-23

Không phải ai cũng có khả năng tiếp cận như nhau. Hãy thử nghĩ về chúng ta vào năm 2100. Những người bạn cuối thế kỷ 21 sẽ nói gì về việc chúng ta chật vật chỉ vì không thể sử dụng tử tế một dịch vụ nào đó.