Viết bài này với mong muốn rằng, với tư cách là người tiêu thụ thông tin, chúng ta sẽ bình tĩnh hơn một chút để đòi hỏi những căn cứ hợp lệ (không phải soi mói câu chữ), và nhờ đó những người tạo ra thông tin cũng sẽ có trách nhiệm hơn một chút trong việc nêu rõ căn cứ của mình.
--
Dị ứng với những lời khẳng định chắc nịch
- "Đặc trưng của lập trình viên" "Điểm chung nổi da gà của những ENTP" "Thói quen của người giàu thật sự" "Đặc điểm của các nhà sáng lập trung niên và cao niên ở Hàn Quốc"
- Mỗi khi thấy những câu khẳng định kiểu này, tôi lại nổi cơn dị ứng muốn hỏi kiểu như "nguồn ở đâu, dữ liệu này do ai thu thập và thu thập như thế nào"
- Với những nội dung nghiêm túc chứ không phải bài đùa, tôi sẽ xem nguồn của số liệu thống kê hay kết quả nghiên cứu. Nếu không có thì nó gần với nhiễu hơn là tín hiệu. Thông tin phải đáng tin cậy và hợp lệ thì mới có thể áp dụng vào cuộc sống
- Nếu có kèm điều kiện tiên quyết như "theo trải nghiệm của tôi" thì còn tạm ổn, nhưng nếu gắn thêm kiểu "của những cao thủ thật sự" thì triệu chứng lại bùng lên. Vì tôi sẽ muốn hỏi tiêu chuẩn để gọi là cao thủ thật sự là gì, và tiêu chuẩn đó có hợp lệ hay không
- Bỏ qua triệu chứng của tôi, trên SNS có vẻ những bài như vậy lại rất được ưa chuộng. Có thể là vì hiệu ứng Barnum, cũng có thể liên quan đến sự trỗi dậy của nội dung short-form
- Tức là dù muốn tránh những bài viết kiểu này thì xung quanh ta cũng đã có quá nhiều. Vì vậy thay vì né tránh, có một thái độ biết chọn lọc thông tin hợp lệ sẽ hữu ích hơn
Cách tư duy để tự bảo vệ mình bằng cách phân biệt tín hiệu và nhiễu
- Thái độ cơ bản là: 'Đó là suy nghĩ của bạn thôi'
- Khi nghe những câu như "Đặc trưng của lập trình viên: chỉ mặc áo sơ mi caro", thì cứ nhẹ nhàng cho qua theo kiểu: 'À, bạn nghĩ vậy à. Chắc là bạn đã gặp nhiều lập trình viên mặc caro lắm.'
- Trong đó cũng bao gồm nhận thức về góc nhìn theo thời điểm. Nếu nghĩ rằng mọi ý kiến chỉ là một khung cửa sổ nào đó, tức chỉ là một lát cắt hẹp của thế giới thực được quan sát bằng con mắt của một người cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định, thì lòng sẽ nhẹ hơn một chút
- Khi đối phó với phản hồi tiêu cực cũng có thể giữ cùng một thái độ như vậy
- Nếu thấy hứng thú, ta còn có thể biến nó thành một chủ đề học tập hợp lệ bằng cách tìm kiếm với các từ khóa như "nghiên cứu về người làm nghề phát triển phần mềm và gu thời trang"
Nghĩ ngược lại: đây là suy nghĩ của tôi thôi
- Điều này cũng áp dụng y như nhau với lời nói của một chuyên gia nổi tiếng chứ không phải ai đó trên cộng đồng hài hước, và cả với lời của người mà tôi tin tưởng. Thậm chí càng là những người như vậy thì tôi càng có khả năng tiếp nhận một cách thiếu phê phán, nên càng phải tỉnh táo hơn
- Ngược lại, nếu bản thân có uy tín thì cũng cần cẩn thận xem mình có đang biến bản thân thành vùng cấm hay không. Càng như vậy, tôi càng nghĩ rằng ta nên cố ý hạ thấp quyền lực của chính mình, nhấn mạnh rằng mình có thể sai, và vui vẻ đón nhận các ý kiến phản bác cũng như bằng chứng phản chứng
- Charles Darwin là một ví dụ hay. Trước và sau khi xuất bản On the Origin of Species, ông đã trao đổi thư từ với rất nhiều nhà khoa học, và được nói là dù có yêu quý giả thuyết của mình đến đâu, hễ có bằng chứng phản bác xuất hiện thì ông lập tức từ bỏ nó. (Nguồn: The Life and Letters of Charles Darwin, tr. 99)
- Tôi rất ngưỡng mộ thái độ đó của Darwin, và cũng muốn sống như ông
12 bình luận
Có vẻ như các mối quan hệ giữa con người và cả trên Internet cũng cần có khoảng cách xã hội.
Mình xin trích một phần từ lời tựa của Blink của Malcolm Gladwell.
"Khi đó, giám tuyển của bảo tàng, Arthur Houghton, đã dẫn chúng tôi xuống kho lưu trữ tác phẩm và cho xem bức tượng. Houghton giật mạnh tấm phủ khỏi bức tượng rồi nói: 'Ừm, bức kouros này vẫn chưa thuộc sở hữu của chúng tôi. Nhưng sau 2 tuần nữa nó sẽ là của chúng tôi.' Ngay khoảnh khắc đó tôi đã nói: 'Thật đáng tiếc nhỉ?'
Harrison đã nhìn thấy điều gì? Bà ấy cũng không biết. Ngay đúng khoảnh khắc Houghton kéo tấm phủ ra, Harrison chỉ đơn thuần bản năng cảm nhận được rằng có gì đó không ổn. Vài tháng sau, Houghton đưa Thomas Hoving, người từng là giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York, xuống kho lưu trữ của bảo tàng để cho ông xem bức tượng. Mỗi khi nhìn thấy điều gì mới, Hoving đều ghi lại từ đầu tiên vụt qua trong đầu mình; và khoảnh khắc lần đầu nhìn thấy bức kouros đó, từ hiện lên là một cách diễn đạt mà ông không thể quên suốt đời. Hoving hồi tưởng như sau.
"Đó là từ 'mới tinhfresh'. Mới tinh."
hu hu xin lỗi, nhưng tôi không hiểu bạn đã trích dẫn theo ý nghĩa nào. Bạn có thể giải thích thêm được không?
Có lẽ bạn thấy khó hiểu vì chỉ trích một phần. Bạn có thể đọc toàn bộ lời tựa dưới dạng "xem trước" trên Ridibooks.
https://ridibooks.com/books/1546000719
Cảm ơn bạn. Tôi hiểu là bạn muốn chia sẻ ý kiến về sức mạnh của trực giác, chứ không phải của dữ liệu.
Những tiêu đề kiểu như "lý do ~ là ~" cũng nhiều vô kể.
Đã gọi là lý do thì phải có căn cứ, nhưng thường chỉ là một lời khẳng định mà thôi.
Có cảm giác nội dung ở nước mình đặc biệt hay như vậy (ý kiến cá nhân thôi haha)
Đó là một cách tư duy tốt trong việc tiêu thụ nội dung hiện đại!
Dạo gần đây, những nội dung tôi tập trung xem trên YouTube là kiểu 3~4 chuyên gia tụ họp lại, chia sẻ ý kiến và trò chuyện với nhau. [Nói chung là không phải kiểu nói với người đăng ký...]
Họ nghĩ thế nào, điểm này ra sao, điểm kia thế nào, rồi trong quá trình đó câu chuyện lại trôi sang những đoạn đối thoại hài hước rồi quay lại chủ đề... Trong quá trình ấy, tôi học được rất nhiều điều từ thái độ trong đối thoại.
Tôi có thể học được cách truyền đạt một ý kiến khác biệt sao cho mượt mà, cách tự nhiên rời khỏi mạch hội thoại rồi lại tự nhiên tham gia trở lại, hay cách thể hiện thật hay những điểm mạnh mà mình nghĩ mình có, v.v.
Nhiều nội dung thường truyền tải theo hướng kích thích như ai đúng ai sai, ai thao túng gì đó các kiểu, nhưng khi xem những nội dung mang tính đối thoại như vậy thì tôi thấy nhẹ lòng và thoải mái.
Nếu không phiền, bạn có thể chia sẻ đó là nội dung gì được không? Nghe bạn mô tả xong tôi cũng thấy tò mò và muốn xem thử.
Còn có Doctor Friends, và cũng có các kênh “Boda” (như Xem khoa học, Xem triết học, v.v.).
Ồ, tôi cũng đồng cảm. Tôi không xem YouTube, nhưng những nội dung như vậy nếu được ai đó gợi ý rồi xem thì thật sự rất hay. Nghĩ lại thì đúng như bạn nói, khi không ở một mình thì điều đó lại bộc lộ rõ hơn.
Trước đây, CEO đã buông với tôi đúng nguyên văn, không sai lấy một chữ, câu này. Đó thực sự là nỗi nhục không gì hơn được...
Programming Tử tế
Hãy sửa cách nói đầy độc hại trong ngành đi!
Đó là suy nghĩ của riêng bạn thôi (feat. Jang Kiha and the Faces)
Hự… nhưng nói điều đó ra thành lời lại là một chuyện khác.