Có lẽ bạn đang dùng nhầm từ điển
(jsomers.net)- Thông thường, từ điển được dùng khi tra những từ mình không biết hoặc không chắc nghĩa
- Những từ rất quen thuộc như example, sport, magic thì lại không tra
- Nhưng trong từ điển Oxford tích hợp trên Mac, phần giải thích cho những từ trên lại rất khô khan, chức năng và mang tính quan liêu
- Điều này khiến từ điển chỉ trông như một công cụ tiện ích
⇨ chứ không phải là "nơi để khai quật, khám phá và thưởng thức những điều hay" - Tệ hơn nữa là bản thân các "từ" cũng mang dáng dấp của các "định nghĩa" ấy
- Thử tra từ 'fustian' với sắc thái vui nhộn, bạn sẽ thấy nó được giải thích là "pompous or pretentious speech or writing" (lời nói hay văn viết khoa trương, kiểu cách, bóng bẩy)
- Định nghĩa này về cơ bản là sai. Đó là một tội ác. Đây là nơi chỉ có từ ngữ còn sống, còn câu văn thì không thể sống được
- Không chỉ riêng New Oxford. Google Dictionary, Merriam-Webster hiện đại, hay dictionary.com cũng đều như vậy
- Tất cả đều khó đọc và không có niềm vui nào với ngôn ngữ
Vũ khí bí mật của John McPhee
- Trong bài tiểu luận "Draft #4" đăng trên The New Yorker, John McPhee, một trong những cây bút phi hư cấu vĩ đại của Mỹ, đã nói rằng
"Draft #4" là bản nháp sau khi phần sáng tạo nhọc nhằn đã kết thúc, và việc còn lại chỉ là tăng sức mạnh cho ngôn ngữ, biến những từ ngữ và cụm từ cũ kỹ thành thứ "biết hát"
- Công việc đó là gạn ra những "từ sai" và những "từ có thể bị hiểu như mang ý đồ khác", rồi kiểm tra định nghĩa trong từ điển và thay bằng một từ khác chính xác hơn
- McPhee không nói rõ mình dùng cuốn từ điển nào, nhưng từ những từ mà ông mô tả, có thể suy ra đó là từ điển nào
(Nội dung trong bài tiểu luận khá dài nên ở đây không dịch hết. Hãy xem nguyên văn ^^) - Cuốn gần nhất với từ điển ông dùng là "Webster’s Revised Unabridged Dictionary (1913 + 1828)"
The invention of American English : Sự phát minh ra tiếng Anh kiểu Mỹ
- Noah Webster là "cha đẻ của học thuật và giáo dục Mỹ"
- Gần như một mình ông đã phát minh ra khái niệm tiếng Anh kiểu Mỹ
- Ông viết bộ sách 3 tập "Grammatical Institute of the English Language" dành cho học sinh tiểu học Mỹ
→ Speller, Grammar, Reader - Vì bìa sách có màu xanh nên nó được gọi là "Blue-backed speller"
- Đến năm 1890 đã bán được 60 triệu bản
- Ông viết bộ sách 3 tập "Grammatical Institute of the English Language" dành cho học sinh tiểu học Mỹ
- Nhưng dự án tham vọng nhất của ông là cuốn từ điển "An American Dictionary of the English Language", bắt đầu viết từ năm 1807
- Ông muốn cuốn từ điển này phải toàn diện và có thẩm quyền
- Hãy tưởng tượng một người ngồi một mình, với mục tiêu ghi lại chính ngôn ngữ của mình
- Từ điển ngày nay không còn được viết theo cách đó nữa
- Thực ra nói là được "viết" cũng không hẳn đúng
- Chúng được "xây dựng" bởi những đội ngũ lớn. Mang tính engineering nhiều hơn là art
- Khi đọc những cuốn từ điển như vậy, bạn không còn cảm giác có một người đang ngồi một mình bên bàn làm việc, cố diễn đạt bản chất của từ bằng ngôn từ
- Nói cách khác, bạn không cảm thấy ở phía bên kia trang giấy có một tâm trí sống động khác, cũng sống như bạn, giống như khi đọc một cuốn tiểu thuyết hay
- Webster mất 26 năm để hoàn thành cuốn từ điển ấy
- Tổng cộng có 70.000 từ. Ông tự viết toàn bộ, và để làm phần từ nguyên học (etymologies), ông phải học 28 ngôn ngữ
→ tiếng Anh cổ, Gothic, tiếng Đức, tiếng Hy Lạp, tiếng Latin, tiếng Ý, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Hà Lan, tiếng Wales, tiếng Nga, tiếng Aram, tiếng Ba Tư, tiếng Ả Rập và tiếng Phạn - Ông ngập trong nợ nần để tài trợ cho dự án, thậm chí còn đem nhà đi thế chấp để vay tiền
- Khi ông còn sống, cuốn từ điển hầu như không bán được và cũng không được công nhận
- Ngày nay, cái tên Webster gần như đã trở thành từ đồng nghĩa với từ điển, đến mức thành một generic trademark
→ tức là ngay cả những cuốn từ điển hầu như không liên quan đến Webster cũng có thể gắn tên Webster
→ Từ điển Merriam-Webster có nguồn gốc từ từ điển Webster, nhưng đã bị sửa đổi quá nhiều nên gần như cũng chẳng còn giống hơn các bản giả là bao. Tức là nó cũng là một trong những cuốn từ điển "sai" đã nói ở trên - Có các bản 1828, bản sửa đổi năm 1847, bản Unabridged năm 1864, các bản International 1890/1900, bản New International năm 1909, rồi bản 1913
- Lý do việc mở đầu bài phát biểu bằng câu "Webster định nghĩa X như sau" (“Webster’s defines X as…”) trở thành sáo ngữ là vì
những định nghĩa và lời giải thích trong từ điển của ông thực sự tạo cảm giác như sẽ tiếp thêm sức nặng rất lớn cho lời bạn nói
thực tế, những lời giải thích ấy vượt xa mọi điều mà chính bạn có thể tự nghĩ ra - Ví dụ Webster dùng cho flash
… Flashing differs from exploding or disploding in not being accompanied with a loud report. To glisten, or glister, is to shine with a soft and fitful luster, as eyes suffused with tears, or flowers wet with dew.
- Các lời giải thích cho fustian và pathos
- (Có lẽ phần này nên đọc nguyên văn sẽ hay hơn.)
Niềm vui của việc khám phá ra mọi thứ
- Hãy thử tra những từ này trong Webster. Hãy tra tất cả những từ bạn vẫn dùng hằng ngày
example, magic, sport, arduous, huge, chauvinistic, venal, pell-mell, raiment, sue, smarting, stereotype, word, look, up
- Đó là lý do bài này được viết ra
"Tôi đã dùng từ điển Webster (bản 1913) hơn một năm, và càng tra từ rồi so sánh,
tôi càng thấy mọi người đang có ấn tượng sai về từ ngữ vì những cuốn từ điển sai." - Khi bạn bắt đầu dùng đúng từ điển, một điều đáng kinh ngạc sẽ xảy ra
- Bạn sẽ bắt đầu tra nhiều từ hơn, kể cả những từ vốn đã biết
- Bạn sẽ nảy sinh tình cảm với cả những từ bình thường nhất, vì thấy chúng cũng được đối xử bằng cùng một sự trân trọng như những từ hiếm hay những từ nghe thật kêu
Cách dùng trên Mac, iPhone, Android, Kindle : bản Webster 1913
- Có thể tải bản định dạng Stardict để dùng trên iPhone/Android v.v.
- M1 + Monterey OS: có thể tải và cài từ https://github.com/ponychicken/WebsterParser
- Trên Chrome cũng có thể thêm như một công cụ tìm kiếm
- Trên Kindle cũng có thể thêm bằng "Send to Kindle"
8 bình luận
Trên Android thì có thể dùng như thế nào?
Theo nội dung tại https://gist.github.com/jsomers/9dd78c8dc7fab071993c, bạn chỉ cần cài ứng dụng Colordict 3 và tải từ điển tương ứng vào là được.
Đây thực sự là một cuốn từ điển tuyệt vời, cảm ơn vì lời giới thiệu. Vì là một cuốn từ điển đã hơn 100 năm tuổi nên có vẻ nếu dùng cùng với từ điển hiện đại thì sẽ thực sự là tuyệt nhất.
Morgana
Có lẽ lúc tôi bắt đầu thật sự giao tiếp bằng tiếng Anh là khi viết bài cho tòa soạn báo tiếng Anh trong trường. Từ khi đó, tôi đã có một nỗi băn khoăn khá lớn. Khi tra từ điển, tôi nghĩ rằng chắc người không phải bản ngữ sẽ rất khó viết. Vì gần như không thể tìm được sắc thái và cảm giác mà tôi muốn chỉ bằng từ điển. Nhưng hóa ra cả người bản ngữ cũng từng có những trăn trở như vậy.
Thật ra, từ khi bắt đầu giao tiếp với người bản ngữ, tôi lại càng ít xem các loại từ điển truyền thống hơn, nên cũng đã quên mất là mình từng nghĩ như vậy.
Trong script của kho lưu trữ thì bị lỗi, nhưng file
.dictionarytrong phần release lại cài đặt bình thường.Vì không phải người bản ngữ tiếng Anh nên tôi cứ dùng từ điển tích hợp sẵn, hóa ra lại có vấn đề như vậy. Hôm nay lại học thêm được một điều.
Đây là bài mình biết đến khi đọc Lý do tôi tạo ứng dụng từ điển Wordnote.
Sau khi đọc bài này, mình đã cài bản Webster 1913 trên Mac để dùng thử, và đúng là cảm giác tra từ điển có phần thú vị khác hẳn.
Hãy thử cài một lần xem.