- CEO Duolingo Luis von Ahn đã lên LinkedIn để giải thích sau tranh cãi về việc chuyển sang định hướng AI-first, nhưng không rút lại các chính sách cốt lõi như cắt giảm nhân sự hợp đồng và bắt buộc hóa AI, nên không thể làm dịu phản ứng tiêu cực
- Khoảng một tháng trước, Duolingo cho biết sẽ từng bước cắt giảm nhân sự hợp đồng và biến AI thành yếu tố bắt buộc trên toàn công ty; một số người dùng đã phản ứng bằng cách ngừng dùng ứng dụng và hủy gói đăng ký cao cấp
- von Ahn nói AI sẽ thay đổi cách làm việc, và để tiếp tục kiểm soát sản phẩm cũng như sứ mệnh thì cần hiểu năng lực và giới hạn của AI, nhưng các điều kiện tuyển dụng và tự động hóa trong bản ghi nhớ trước đó vẫn còn nguyên
- Bản giải thích mới nhất không có câu chữ nào rút lại chính sách đưa việc sử dụng AI vào đánh giá tuyển dụng, hoặc chỉ cho phép tăng nhân sự khi đội ngũ không còn khả năng tự động hóa thêm
- Là một dịch vụ hướng tới người tiêu dùng, Duolingo đang chịu tổn hại về niềm tin thương hiệu trong bối cảnh ngày càng có nhiều phản cảm với xu hướng kiểu Thung lũng Silicon muốn thay thế lao động bằng AI
Phản ứng dữ dội hơn sau bản ghi nhớ AI-first
- Khoảng một tháng trước, Duolingo công bố chính sách sẽ từng bước sa thải nhân sự hợp đồng và mở rộng việc dùng AI để trở thành một công ty AI-first
- Định hướng này không chỉ dừng ở việc cắt giảm nhân sự hợp đồng, mà còn dẫn tới kế hoạch yêu cầu sử dụng AI ở mọi khía cạnh của công ty
- Sau bản ghi nhớ, một số người dùng tuyên bố sẽ bỏ ứng dụng hoặc hủy gói đăng ký cao cấp, và thương hiệu vốn từng được yêu thích đã vấp phải chỉ trích mạnh mẽ
Giải thích của Luis von Ahn trên LinkedIn
- Trong bài đăng LinkedIn, Luis von Ahn thừa nhận bản ghi nhớ về AI của mình đã không đủ rõ ràng
- Ông cho rằng dù chưa biết chính xác AI sẽ phát triển ra sao, nó chắc chắn sẽ thay đổi cách làm việc một cách căn bản, nên cần đi trước
- Ông nói Duolingo đang áp dụng với AI cách tiếp cận từng dùng trước đây với công nghệ mới, giống như thời công ty ưu tiên phát triển di động trước desktop
- Ông nhấn mạnh rằng cần hiểu năng lực và giới hạn của AI ngay từ bây giờ để tiếp tục kiểm soát sản phẩm và sứ mệnh
Các chính sách cũ chưa bị rút lại
- Phần giải thích không đảo ngược những nội dung cốt lõi trong bản ghi nhớ trước đó
- Quan điểm cho rằng AI cần thiết để hiểu codebase của Duolingo
- Quan điểm cho rằng không thể mở rộng nền tảng nếu không có AI
- Quan điểm cho rằng vẫn phải chủ động lao vào ngay cả khi AI chưa “100 percent perfect”
- Dù von Ahn nói không muốn thay thế nhân viên bằng AI, trước đó ông đã nêu rõ chính sách cắt giảm đối với nhân sự hợp đồng
- Cũng có chỉ trích rằng tại Duolingo và nhiều công ty Thung lũng Silicon khác, việc thuê nhân sự hợp đồng được dùng như một cách để né các yêu cầu áp dụng với nhân viên chính thức
Biện pháp hỗ trợ nhân viên và các điều kiện còn giữ nguyên
- von Ahn cho biết mục tiêu là để nhân viên Duolingo có đủ sự chuẩn bị và quyền hạn để sử dụng AI
- Công ty đang tổ chức workshop, advisory council và thời gian thử nghiệm riêng để các nhóm không phải tự xoay xở trong quá trình chuyển đổi
- Tuy nhiên, bài đăng mới nhất không rút lại các chính sách sau
- Việc sử dụng AI có thể được đưa vào đánh giá ứng viên tuyển dụng
- Chỉ được tăng nhân sự khi đội ngũ không còn khả năng tự động hóa thêm công việc
Phản ứng từ người tiêu dùng và gánh nặng của phát ngôn công khai
- Có ý kiến xem lời giải thích mới nhất là bước lùi của Duolingo khỏi chính sách AI-first, nhưng câu chữ thực tế không cho thấy sự rút lại đó
- Thung lũng Silicon bị chỉ trích vì đầu tư mạnh vào AI dựa trên tiền đề có thể thay thế người lao động và kiếm được nhiều tiền hơn
- Vì Duolingo là dịch vụ hướng tới người tiêu dùng, sự phản cảm với AI và việc thay thế lao động dễ tác động trực tiếp tới thương hiệu hơn
- Khó có khả năng áp lực công khai sẽ làm thay đổi các quyết định thực tế của Duolingo, và những phát ngôn công khai sắp tới của von Ahn nhiều khả năng sẽ phải qua khâu rà soát pháp lý và PR chặt chẽ hơn
3 bình luận
Gần đây tôi cũng có suy nghĩ tương tự, nên chỉ đạt mốc 100 ngày liên tục rồi nghỉ
Tôi thấy đồng cảm với ý rằng nếu công ty được điều hành theo hướng xoay quanh LLM đến mức đó, thì khi học ngôn ngữ cũng chẳng cần dùng Duolingo nữa
Duolingo công bố triển khai AI thay cho lao động hợp đồng
Ý kiến trên Hacker News
Vợ tôi đã bỏ Duolingo vào tuần trước khi thông báo này được đưa ra, vì trong nhiều năm cô ấy đã thấy Duolingo ưu tiên thao túng sự chú ý hơn là việc học
Cô ấy có chuỗi học liên tục gần 6 năm và cũng dùng bản trả phí, nhưng đến một lúc nhận ra rằng việc duy trì chuỗi không còn là để học thật sự nữa, mà chỉ là duy trì chuỗi để giữ chuỗi
Tư liệu thể hiện rõ nhất sự sa sút của Duolingo là bài viết cách đây vài năm [0]. Đây là một bài dài nói về cách CPO của Duolingo, cựu nhân viên Zynga, đã tối ưu hóa các chỉ số bằng chuỗi học liên tục và nhiều kỹ thuật game hóa khác; bài viết nói rất nhiều về những thủ thuật giữ người dùng ở lại lâu hơn, nhưng gần như chỉ nhắc một cách chiếu lệ đến sứ mệnh “giúp học tập” của công ty
Thời điểm ông ấy nói rằng mình bắt đầu tối ưu hóa chỉ số khá trùng khớp với giai đoạn vợ tôi bắt đầu phàn nàn rằng Duolingo ngày càng mang tính thao túng hơn và kém hữu ích hơn
Tháng trước cuối cùng họ đã vượt quá giới hạn, và vợ tôi quyết định bỏ ứng dụng mà cô ấy đã dùng hơn 6 năm. Sau đó họ công bố sẽ dùng AI để sản xuất thêm nhiều nội dung chất lượng thấp, điều đó buồn cười nhưng không bất ngờ. Duolingo đã từ bỏ ưu tiên học tập từ lâu rồi
[0] https://news.ycombinator.com/item?id=34977435
Nhưng giờ thì quá tệ. Game hóa liên tục, chuỗi học và bảo vệ chuỗi, thông báo, các gợi ý kiểu “Bạn có biết là chúng tôi có thể làm phiền bạn nhiều hơn không?” chen vào giữa các bài học thực sự
Tôi đã trả tiền rồi và chỉ muốn làm bài luyện tập, nhưng trước khi chuyển từ câu này sang câu tiếp theo, tôi phải đi qua ít nhất hai ba lần “game hóa và thúc đẩy tương tác” khó chịu, nên giờ tôi bỏ luôn
Có thể lập luận rằng game hóa mang lại động lực đó, nhưng nếu dùng ứng dụng mà thực tế vẫn không thành thạo thì lập luận đó khó đứng vững
Nói cách khác, bản thân game hóa không xấu, nhưng động cơ của Duolingo thì có vẻ không tốt
Giờ tất cả bạn bè dùng Duolingo của tôi đều biết đây là một trò chơi chứ không phải trải nghiệm học tập thật sự
Tôi nghĩ họ đã may mắn lấp vào khoảng trống của thứ mà mọi người tưởng mình muốn, tức mong muốn học một ngôn ngữ mới, đồng thời giúp người ta né phần họ ghét là công sức học tập
Trong nhiều năm, nó được dùng như một đề xuất mặc định cho những ai hỏi cách học ngôn ngữ dễ dàng, nhưng nó nghiêng mạnh về game hóa hơn là cải thiện trải nghiệm học tập cho người thật sự muốn học
Tuy vậy, thật thú vị là game hóa hiệu quả đến mức nào trong việc thu hút và giữ chân người dùng. Năm 2023, vốn hóa thị trường của Duolingo gấp 5 lần Coursera, còn hiện nay dù doanh thu tương tự nhau, con số đó là gấp 20 lần Coursera
Với tư cách người dùng, tôi đã bỏ Duolingo vì nó bị game hóa quá mức, nhưng Coursera lại ở cực ngược lại, quá nhạt và nhàm chán nên có vẻ khó duy trì động lực
Chắc chắn phải có một điểm cân bằng ở giữa, vừa nhắc người học tiếp tục làm những việc khó, vừa thật sự giúp ích cho họ
Với tôi, vấn đề của Duolingo là nội dung luôn được điều chỉnh theo mẫu số chung thấp nhất, và thay đổi lần này có vẻ sẽ còn hạ mức đó xuống nữa.
Gần đây tôi đã chuyển sang Seedlang(https://www.seedlang.com/); tuy chỉ hỗ trợ tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha, nhưng ít nhất khóa tiếng Đức đúng là thứ tôi từng mong muốn ở Duolingo.
Mọi bài luyện tập đều có video thật của người nói tiếng Đức thật. Bạn có thể nhìn mặt họ đồng thời nghe họ nói; nghe có vẻ không đáng kể, nhưng thực tế tạo ra khác biệt lớn.
Khi đến lượt tôi nói câu, thay vì dùng một mô hình tệ để đoán phát âm có đúng không, nó ghi âm giọng tôi rồi phát lại cho tôi nghe. Nghe lại chính giọng mình thì có thể biết rõ mình nói đúng hay sai.
Lúc đầu, người nói tiếng Đức thường nói rằng ngữ điệu của tôi khá tốt so với trình độ, và tôi nghĩ tính năng này là lý do lớn.
Tôi cho rằng nỗ lực của Duolingo nhằm mở rộng sang mọi ngôn ngữ nhanh nhất có thể lại tạo ra một sản phẩm tệ hơn so với một sản phẩm thủ công như Seedlang. Tất nhiên, với những ngôn ngữ không có loại tài liệu thủ công như vậy thì Duolingo vẫn có thể có giá trị nhất định.
Mobile-first lúc nào cũng là cuộc đua xuống đáy về mọi mặt: thời lượng chú ý, mật độ thông tin và sắc thái, cũng như nhóm người dùng mục tiêu. Không chỉ Duolingo; trong đầu tư thì Robinhood nghiêng về cổ phiếu meme và game hóa, còn trong game thì Angry Birds đi từ mua trọn đời 3 USD sang thu phí kiểu kẻ thắng ăn hết và địa ngục giao dịch vi mô.
Và nạn nhân đầu tiên, dĩ nhiên, là giao tiếp của con người. Thay vì tiểu luận hay thư ngỏ, nó trở thành bài viết 280 ký tự.
Tôi không biết chỉ với Duolingo, hay Memrise mà tôi cho là tốt hơn nhiều, có thể học tiếng Đức đến mức lưu loát hay không. Chúng tốt cho từ vựng, nhưng để hiểu ngữ pháp thì cần hiểu lý thuyết, mà khi dùng các ứng dụng kiểu này tôi không thấy phần đó.
Học ngôn ngữ rất khó, và Duolingo biết rằng nếu làm người dùng quá vất vả thì họ sẽ bỏ ứng dụng. Ứng dụng không thể trở thành nơi khiến bạn thấy khó chịu kiểu “hóa ra mình kém tiếng Tây Ban Nha đến thế”, nên các bài học được thiết kế để vượt qua được và ít gây bực bội hơn, hơn là như một phương pháp học.
Cách tôi dùng là không nhìn từ khi âm thanh phát ra, để luyện nghe. Đôi khi giọng TTS lại khiến việc nghe hiểu khó một cách không cần thiết. Tôi cũng cố dịch câu trong đầu trước khi nhìn ngân hàng từ.
Điều tôi muốn ở Duolingo là một bài học lấy những từ hoặc cách diễn đạt từ các bài cũ mà lâu rồi tôi chưa thấy để đưa ra câu hỏi. Trong một đơn vị, từ vẫn còn mới trong bộ nhớ đệm của não nên rất dễ đi theo quán tính; nhưng nếu gọi lại thứ cũ như lấy đồ từ tủ lạnh ra, ta có thể kiểm tra xem nó đã thật sự được cố định trong trí nhớ chưa.
Và cũng nên có thiết lập tắt ngân hàng từ, bắt người học phải gõ tất cả.
Seedlang trông có vẻ hay, nên sau này tôi định tải về thử.
Duolingo cơ đấy. Nó cho thấy người ta có thể đi xa đến mức nào để tránh đọc sách và trò chuyện với người khác. Đã có nhiều công nghệ như vậy rồi, tôi tự hỏi so với vài chục năm trước, hiện nay số người sử dụng thành thạo nhiều ngôn ngữ đã tăng lên bao nhiêu.
Đây không phải chuyện học thuật. Mọi tín hiệu đều cho thấy chúng ta đang đi sai hướng[1], và thêm nhiều công nghệ hơn sẽ không giải quyết được điều này. Năng lực đọc viết và tính toán đang sụp đổ nhanh chóng trước cả khi kịp nói “Claude”. Chúng ta thật sự cần tỉnh táo lại và ngừng tin rằng công nghệ sẽ giải quyết một vấn đề không thuộc về công nghệ[2].
“Thực sự khó tưởng tượng rằng cứ ba người bạn gặp trên đường thì có một người gặp khó khăn ngay cả khi đọc một văn bản đơn giản”[3]
[1] https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2024/12/adult-skills-in-literacy-and-numeracy-declining-or-stagnating-in-most-oecd-countries.html
[2] https://archive.is/zCxBl (The Atlantic: những sinh viên đại học tinh hoa không đọc nổi sách)
[3] https://archive.is/4k96F#selection-1989.261-1989.387 (Financial Times: chúng ta có đang trở thành một xã hội hậu chữ viết?)
Nếu từ liên kết đầu tiên đi thẳng tới báo cáo OECD, có vẻ nó cho thấy chúng ta đang giáo dục sai cách, và Mỹ dẫn đầu với 25%.
Khoảng một tháng trước tôi đã không còn dùng Duolingo đều đặn nữa. Luis von Ahn nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông ấy cố không để các đội làm ứng dụng trở nên lộn xộn, nghe thì hay, nhưng có vẻ ông ấy đã thua trong cuộc chiến đó.
Sau khi hoàn thành một bài học, có thể hiện hơn 10 popup. Bảng tin bạn bè đầy những thành tích vô nghĩa, ứng dụng web thì còn chịu được, nhưng trải nghiệm trên điện thoại thì thảm hại.
Nhưng nếu đã ngồi trước máy tính và bàn phím thì có rất nhiều cách học hiệu quả hơn nhiều. Busuu là một sản phẩm thân thiện hơn trên mọi thiết bị, và giúp luyện nghe bằng video của người bản ngữ.
Duolingo có khả năng mở rộng và mạng lưới phân phối. Với một sản phẩm có hàng triệu người dùng mỗi ngày, chẳng hạn người nói tiếng Anh học tiếng Tây Ban Nha, việc giảm chất lượng chỉ để tiết kiệm vài đồng là điều vô lý.
Các bài học radio bằng AI tạo cảm giác xa cách và làm giảm động lực so với những câu chuyện do diễn viên lồng tiếng thể hiện, và kiểm soát chất lượng cũng tệ hơn nhiều.
Họ hưởng lợi từ vẻ ngoài có ý tốt, trong khi thực tế lại hành động ngược lại.
CEO không thua trong cuộc chiến với các quản lý sản phẩm. Ông ấy có thể triệu tập một cuộc họp hoặc gửi một email để đảo ngược thay đổi trong vài ngày.
Thực tế là các quản lý sản phẩm đang phản ứng với những gì được tưởng thưởng trong công ty, và hệ thống tưởng thưởng đó rốt cuộc xuất phát từ CEO.
Có lẽ đây là thời điểm thích hợp để giới thiệu phần mềm nguồn mở học tiếng Phần Lan mà tôi đã âm thầm xây dựng khoảng 3 năm qua. Gần đây tôi đã gom các công cụ dành cho người nói tiếng Anh học tiếng Phần Lan tại https://finbug.xyz/
Giờ tôi gặp khá thường xuyên những người nhập cư khác ở đất nước này, và một số người trong đó nói rằng họ đã dùng ít nhất một trong các công cụ này. Phổ biến nhất là bộ thẻ dựa trên tần suất hoặc công cụ tra cách chia động từ/cách biến cách.
Đáng ngạc nhiên là nó đã trở thành một cách khá hiệu quả để tạo dựng quan hệ chuyên môn ở đây.
Sau khi thấy phát biểu của CEO, tôi càng chắc chắn rằng Duolingo không có giá trị dài hạn. Nếu CEO Duolingo nghĩ AI sẽ dạy ngôn ngữ cho tôi, thì tôi chỉ cần dùng một mô hình ngôn ngữ lớn giá rẻ mà không cần Duolingo.
Nó giống như CEO Chipotle tự hào thông báo sẽ sa thải nhân viên và lấy nguyên liệu từ Taco Bell vì “hệ thống của Taco Bell vận hành dễ hơn nhiều, Taco Bell lại rẻ và có nhiều cửa hàng”.
Một gia sư dựa trên AI lý tưởng nên gần với gia sư ngôn ngữ cá nhân hơn. Nó phải có thể trò chuyện với tôi, dần dần tích hợp các khái niệm ngôn ngữ vào cuộc đối thoại, sửa lỗi ngay tại chỗ khi tôi mắc lỗi, và liên tục theo dõi điểm mạnh, điểm yếu của tôi.
Tuy vậy sau phát biểu đó giá cổ phiếu đã tăng khoảng 25%, nên nếu nhà đầu tư nào muốn chốt lời thì có lẽ nó đã có tác dụng trong ngắn hạn.
Giá mà có những người lãnh đạo có ít nhất một chút kiến thức kỹ thuật.
Tôi từng sẵn lòng trả tiền cho Duolingo Super. Tôi không chắc về phương pháp giáo dục của họ, nhưng vẫn vậy cho đến khi họ tuyên bố sẽ thay thế người viết chương trình học bằng con người.
Tôi hủy ngay. Từ góc nhìn của một CEO tệ, tôi hiểu sức hấp dẫn của việc cắt giảm chi phí rẻ nhất, nhưng nếu đó là một dịch vụ tôi thực sự trả tiền, tôi muốn số tiền đó đến tay con người.
Tôi không biết Duolingo có thực sự hiểu vì sao họ tồn tại như một doanh nghiệp hay không.
Nội dung này không chỉ do con người tạo ra, mà còn có lợi thế là được những người đam mê ngôn ngữ đó chăm chút đến từng chi tiết. Các cộng đồng như thế cũng tiếp nhận các phương pháp học thử nghiệm nhanh hơn nhiều, nên những thứ không hiệu quả thường bị loại bỏ khá nhanh.
Như các bình luận khác đã nói, nếu muốn dùng mô hình ngôn ngữ lớn làm gia sư ngôn ngữ thì có thể làm với chi phí thấp hơn Duolingo, và còn có thể điều chỉnh theo nhu cầu của mình thay vì bị trói vào cách mà Duolingo cho là tốt nhất.
Nếu mô hình ngôn ngữ lớn sẽ dạy tôi một ngôn ngữ mới, tôi không hiểu vì sao mình phải trả 100–200 USD mỗi năm cho một bên trung gian chỉ là lớp vỏ ứng dụng. Có vẻ vị CEO này không nhận ra rằng việc chấp nhận AI-first không chỉ đặt nhân viên vào rủi ro, mà còn có thể phát tín hiệu rằng cả công ty là không cần thiết.
Đây chính là phần mà những người làm kinh doanh “AI-first” không hiểu. Ngay khoảnh khắc họ thừa nhận con người trong tổ chức có thể bị AI thay thế toàn bộ, điều đó cũng có thể là tín hiệu rằng toàn bộ business case chỉ là middleware mô hình ngôn ngữ lớn không cần thiết.
Nếu có kinh phí và chuyên gia về chương trình học, tôi muốn tạo một ứng dụng học ngôn ngữ bằng mô hình ngôn ngữ lớn
Một phần luận án tiến sĩ của tôi[1] là nghiên cứu robot, tức tác nhân giọng nói, có thể ảnh hưởng thế nào đến ngôn ngữ của con người. Yếu tố cốt lõi là kết nối xã hội. Năm 2017, việc này được thực hiện trong phòng thí nghiệm, nhưng kết quả nghiên cứu khá rõ ràng
Theo trải nghiệm của tôi, ngay cả khi học tiếng Ả Rập, tôi chỉ nhớ những từ hoặc cách diễn đạt học được trong các buổi gặp gỡ xã hội, chẳng hạn như khi cắm trại trên sa mạc
Ứng dụng học tập “hoàn hảo” nên hoạt động giống như cách trẻ em học. Đó là cách học thông qua tương tác với môi trường xã hội, và không cần học từ vựng hay bảng chữ cái ngay từ đầu
Phần khó là tạo ra tương tác xã hội giữa người học và AI, thứ sẽ tiến hóa theo thời gian
[1] https://ir.canterbury.ac.nz/items/7da0e989-aa9f-4b92-86bd-92dc3c7a882b
Hơi lạc sang chuyện khác, nhưng tôi nhớ hồi ở công ty cũ, CEO từng phát động chiến dịch ưu tiên mobile. Khi nhìn CEO nói về những đổi mới mà công ty đang làm cho khách hàng, tôi thì đang viết regex để chuyển hướng người dùng mobile sang m.example.com
Trước khi năm đó kết thúc, chiến dịch đã chuyển sang big data. Chúng tôi đăng ký vài dịch vụ big data và CEO nói về chuyện đó với báo chí, nhưng thực tế chẳng làm gì với những dịch vụ ấy
Vậy mà nó vẫn có tác dụng. Công ty được bán với giá hơn 1 tỷ đô la
Trước đây tôi từng viết rằng Duolingo trước hết là một trò chơi hơn bất cứ thứ gì khác. Đến giờ thỉnh thoảng tôi vẫn nhận được email nói rằng tôi đang “bóc phốt” và yêu cầu rút lại bài viết
Nhưng với CEO Duolingo, những điều này không quan trọng. Nó chỉ là một màn PR, hoặc có tác dụng hoặc không. Hiện giờ có vẻ như không hiệu quả, nhưng không sao. Vì chẳng bao lâu nữa lượng tử sẽ thay đổi cuộc chơi