- Một nhà sáng lập startup kể lại những thay đổi tâm lý trong quá trình nghỉ việc, tự lập công ty và gọi vốn giai đoạn đầu
- Do vấn đề chi phí sinh hoạt của một trong các đồng sáng lập, nhóm đã quyết định gọi vốn sớm hơn kế hoạch, và huy động được tiền từ các angel investor cùng quỹ VC giai đoạn đầu
- Sau đó, công ty trải qua pivot sản phẩm và tăng trưởng chững lại, khiến tác giả tự cảm thấy áp lực trước kỳ vọng của nhà đầu tư và trải qua sự bất an về bản sắc lẫn thành quả của bản thân
- Sau khi nhận đầu tư, tác giả nhận ra mình đã hình thành ám ảnh phải tăng trưởng nhanh hơn, nên tập trung vào các chỉ số bề ngoài thay vì giải quyết vấn đề cốt lõi
- Cuối cùng, nhà sáng lập nhận ra điều quan trọng là vận hành doanh nghiệp dựa trên niềm tin của bản thân và đội ngũ, thay vì của nhà đầu tư, đồng thời nhấn mạnh cần nhìn hành trình startup dưới góc độ dài hạn
Khởi nghiệp và quyết định gọi vốn ban đầu
- Sau khi rời Doublepoint, tác giả quyết định khởi nghiệp cùng Pedrique dựa trên dự án mà hai người đã thực hiện khoảng nửa năm
- Kế hoạch ban đầu là xác thực MVP bằng nguồn vốn tự có, rồi chỉ cân nhắc đầu tư VC khi đã chứng minh được thành công
- Tuy nhiên, khi Pedrique, đồng sáng lập còn lại, gặp khó khăn về chi phí sinh hoạt nên khó chuyển sang làm toàn thời gian, cả hai đã quyết định gọi vốn
- Họ huy động được khoản vốn ban đầu từ bốn angel investor (bao gồm cả sếp cũ) và Broom Ventures
- Tất cả nhà đầu tư đều là những người từng có kinh nghiệm khởi nghiệp, và duy trì mối quan hệ đầu tư tôn trọng tính tự chủ, không tạo áp lực
Xung đột nội tâm sau pivot và giai đoạn tăng trưởng chững lại
- Sau khi pivot, công ty nhận được phản hồi ban đầu từ một dự án mã nguồn mở nhưng thất bại trong việc kiếm tiền, và đà tăng trưởng chậm lại
- Tác giả kể rằng ở thời điểm này mình đã rơi vào áp lực tâm lý và sự tự chỉ trích
- Khi so sánh với những trường hợp như “một startup khác đạt $1M ARR chỉ trong một tháng”, tác giả bị ám ảnh bởi ý nghĩ rằng mình đang khiến các nhà đầu tư thất vọng
- Trên thực tế, các nhà đầu tư không gây áp lực, nhưng tác giả nhận ra chính mình đã tự phóng chiếu kỳ vọng đó và làm nỗi bất an lớn dần
Từ ‘người có tiềm năng’ thành ‘người thực thi’
- Tác giả cho biết trong công việc trước đây mình từng được đánh giá là một nhân tố kiểu nhà sáng lập, và vì thế cảm thấy gánh nặng phải biến kỳ vọng đó thành hiện thực qua lần khởi nghiệp này
- Nỗi sợ rằng nếu thất bại, mình sẽ trở thành người phụ lòng kỳ vọng của những người xung quanh đã trở thành áp lực nội tâm
- Tác giả nhận ra những cảm xúc đó thực chất là những kỳ vọng mà chính mình đã phóng chiếu lên người khác, và thấy cần phải định nghĩa lại ý nghĩa của thành công
Lối nghĩ bị méo mó sau đầu tư và cách điều chỉnh
- Sau khi nhận vốn đầu tư, tác giả nhận ra mình chỉ còn tập trung vào câu hỏi “ý tưởng này có thể lớn đến mức nào” khi đánh giá một ý tưởng
- Cách tiếp cận lấy việc giải quyết vấn đề làm trung tâm vốn là mục tiêu ban đầu đã bị mờ đi, thay vào đó là sự ám ảnh với tốc độ tăng trưởng
- Tác giả nhắc lại rằng nhà đầu tư đầu tư vào con người hơn là chỉ vào ý tưởng,
và nhấn mạnh rằng phải xây dựng doanh nghiệp theo tốc độ và cách làm của chính mình
- Cả hai đồng sáng lập đều xuất thân là kỹ sư, và thừa nhận rằng họ đang ở giai đoạn phải học cách bán hàng và thu hút khách hàng
- Dù chậm hơn các công ty khác, họ chọn kiểu tăng trưởng đường dài như chạy marathon với góc nhìn dài hạn
Viết công khai và sự phục hồi bản thân
- Tác giả mô tả việc viết lách của mình là một phương tiện để giải tỏa cảm xúc và khôi phục tính chân thực thông qua việc bộc lộ bản thân
- Trước đây, tác giả từng công khai viết về chuyện tình cảm, sự bất an, ước mơ..., và nhờ đó duy trì một cuộc sống không che giấu con người thật của mình
- Bài viết lần này cũng thẳng thắn chia sẻ sự bất an và quá trình hồi phục trong hành trình khởi nghiệp,
với hy vọng những nhà sáng lập khác có thể có cơ hội tự nhìn lại bản thân
- Cuối cùng, tác giả cho biết hiện tại mình đã lấy lại động lực và sự tập trung, đồng thời sẵn sàng trò chuyện với những nhà sáng lập ở hoàn cảnh tương tự
1 bình luận
Ý kiến trên Hacker News
Tôi rất đồng cảm với ý rằng việc cứ là “người có thể làm” thực ra dễ hơn nhiều so với việc trở thành người thật sự bắt tay vào làm
Điều đó khiến tôi nhớ đến bài diễn văn Citizenship in a Republic của Theodore Roosevelt — vinh quang thật sự thuộc về người chiến đấu với khuôn mặt lấm bụi và máu
Cuối cùng, điều quan trọng không phải là phê bình mà là dũng khí hành động trực tiếp. Chúc may mắn
Tôi có một người bạn lúc nào cũng nói về việc bắt đầu sở thích mới rồi nhanh chóng bỏ cuộc
Vì thế tôi không nói với ai cho đến khi tôi khá chắc rằng nó có tính bền vững
Nhưng đa số mọi người thực ra kỳ vọng bạn sẽ thất bại. Họ hy vọng bạn thành công, nhưng xét về mặt thống kê thì thất bại phổ biến hơn nhiều
Khi chấp nhận khả năng thất bại, bạn lại được giải phóng khỏi cảm giác bất an
Tuy vậy, nếu thiếu kinh nghiệm marketing thì đó là điều đáng lo. Dạo này năng lực marketing mới là nút thắt lớn hơn công nghệ
Các nhà lãnh đạo của thế hệ đó đã gây ra những thảm họa như Đại suy thoái và Thế chiến
Nếu là người dính líu tới hoàn cảnh như thế, có lẽ tôi cũng sẽ muốn diễn thuyết rằng hãy phớt lờ chỉ trích
(Kiểm tra lại thì bom nguyên tử được thả bởi Truman chứ không phải Roosevelt)
Những bước nhảy vọt như thế này lúc nào cũng vừa dũng cảm vừa có vẻ liều lĩnh
Nhưng nếu là startup thì dường như đó là quá trình khó tránh
Dù vậy, tôi vẫn mong sẽ có nhiều người thử các cách tiếp cận như ramen bootstrap hơn để kiểm chứng độ phù hợp sản phẩm và khả năng tạo doanh thu
Tôi hoàn toàn đồng ý rằng cứ ở lại làm “người có thể làm” thì dễ hơn
Có lẽ vì vậy mà nhiều người không thể đi sâu xuống hang thỏ (con đường tập trung sâu)
Kỳ vọng mà chúng ta tự đặt lên mình giống như tiếng vọng của bản ngã mà ta từng tưởng tượng khi còn nhỏ
Ta muốn làm tốt, muốn được công nhận, muốn được chứng minh giá trị
Nhưng khi những kỳ vọng đó biến thành lo âu, nó trở thành sự tự hành hạ bản thân
Nhà đầu tư hay sếp không muốn một phiên bản bạn làm việc vì bị lo âu đuổi theo. Họ muốn con người bạn khi đã thoát ra khỏi nỗi lo ấy
Hãy giữ lại mong muốn làm tốt, nhưng buông bỏ nỗi sợ khiến người khác thất vọng
Các nhà đầu tư có lẽ chưa từng gây áp lực gì, nhưng bản thân tác giả dường như đã bị ám ảnh bởi “vai trò nhà sáng lập”
Nói cách khác, hành động của anh ấy được dẫn dắt không phải bởi ý chí của chính mình mà bởi hình ảnh phải trông cho ra dáng một nhà sáng lập
Sự lo âu đó rốt cuộc cũng là một phần của tôi, nên dù tốt hay xấu thì có lẽ vẫn phải cùng sống với nó
Năng lực nhận thức đạt đỉnh vào khoảng 25 tuổi, thể chất vào khoảng 35 tuổi rồi sau đó dần đi xuống
Kinh nghiệm có bù đắp được phần nào, nhưng cũng có giới hạn
Cuộc đời đầy nỗi sợ thất bại, thất vọng và cái chết, nhưng chính vì có hạn chót nên ta mới chuyển động
Nhìn vào nghiên cứu về nhận thức và nghiên cứu về thể chất, rốt cuộc điều quan trọng là tìm thấy sự mãn nguyện và hạnh phúc trong quỹ thời gian được cho
Tôi thấy rất ấn tượng với nhận định “tôi cảm thấy áp lực, nhưng thật ra chẳng ai nói như vậy cả”
Trong những trường hợp như thế, cách tốt nhất là trò chuyện trực tiếp
Khi tôi làm freelancer, tiêu chí mà khách hàng dùng để đánh giá tôi hoàn toàn khác với điều tôi tưởng
Cuối cùng điều tôi học được là đừng đoán suy nghĩ của đối phương, hãy hỏi
Mỗi khi thấy tin “một startup khác đạt 1 triệu USD ARR chỉ trong một tháng”, tôi cũng thấy chán nản
Nhưng so sánh là kẻ cắp của niềm vui
Các trường hợp thành công là hiếm, và chúng ta chỉ nhìn thấy phần nổi của tảng băng
Công việc kinh doanh của tôi thì ổn định, nhưng lúc nào cũng thấy như chưa đủ. Vì thế bài này thật sự chân thành và dễ đồng cảm
Ngược lại, nó cho ta thời gian để giải quyết vấn đề và học hỏi
Tăng trưởng nhanh luôn mang cảm giác phải liên tục đi dập lửa
Tôi cũng đôi khi thấy ghen tị, nhưng rốt cuộc chỉ cần tăng trưởng không âm là đã đủ để hạnh phúc rồi
Không nên tin nguyên xi những thành tích nhìn thấy trên mạng
Là cha của hai đứa trẻ, tôi thấy bài này rất thú vị
Khi nuôi dạy con, có lời khuyên rằng nên tránh những lời khen về bản tính như “con thật thông minh”
Những lời như vậy khiến trẻ chỉ muốn làm những điều “trông có vẻ thông minh”, rồi dễ sụp đổ trước thử thách
Tác giả ở đây dường như cũng bị mắc kẹt trong hình ảnh “phải trông cho ra một nhà sáng lập” theo cách tương tự
Rốt cuộc con người, bất kể tuổi tác, đều dễ rơi vào cái bẫy của hình ảnh bản thân này
Dù thất bại, nếu đã có nỗ lực và học hỏi thì đó mới là thành công thật sự
Chỉ cần tránh những lời khen giả tạo thì trẻ vẫn sẽ ổn
Có nhiều người lớn lên từ nhỏ với những lời như “con là Bill Gates của thế hệ tiếp theo”
Vì thế họ xem việc khởi nghiệp như số mệnh, nhưng trên thực tế đó có thể là con đường không hợp với phong cách của chính mình
Tác giả bài viết này có tài và thành thật, nhưng có lẽ công việc toàn thời gian lại phù hợp hơn
Dù vậy, lời tự sự thẳng thắn ấy rất ấn tượng, và tôi đồng cảm vì đã thấy nhiều trường hợp tương tự
Nếu là nhà sáng lập thì thật sự chỉ nên nhận vốn VC khi thật sự cần
Lợi ích của nhà sáng lập và nhà đầu tư rất hay lệch nhau
Họ trải qua những tình huống kiểu này hàng chục lần mỗi ngày, còn nhà sáng lập thì chỉ vài lần trong đời
Khi tôi khởi nghiệp, điều khó nhất là sự cô đơn và cảm giác bất an không có cơ sở
Nó tích tụ lại thành áp lực tự thân, tạo ra những deadline bất khả thi và bắt đầu một vòng luẩn quẩn
Vì thế một số VC thích những người cuồng tín hoặc không biết đau khổ
Đặc biệt ở những thành phố có chi phí sinh hoạt rất cao (VHCOL), tiền mặt bốc hơi mỗi tháng rất nhanh nên nỗi bất an càng lớn
Bài này thật sự chạm rất sâu với tôi
Trước đây tôi từng nhận angel investment từ gia đình, và kỳ vọng của gia đình mà tôi cảm nhận vì sợ làm mất số tiền đó đã đè nặng lên tôi
Cuối cùng tôi thậm chí còn bị các cơn hoảng loạn, và đến giờ dư âm của nó vẫn còn
Nhưng giờ tôi đã học được cách giải tỏa bằng đối thoại khi cảm thấy áp lực dâng lên
Nếu có lời khuyên, thì tôi muốn nói rằng hãy chia sẻ với những người bạn là nhà đầu tư rằng bạn luôn có thể rời đi bất cứ lúc nào