- Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) dự định rót 70 tỷ euro vào lĩnh vực công nghệ châu Âu đến năm 2027, nhằm thu hẹp khoảng cách đổi mới với Mỹ và nâng cao năng lực cạnh tranh trong các công nghệ mới nổi như AI và drone quân sự
- TechEU, sẽ khởi động vào cuối năm nay, là một hub trung tâm xử lý các yêu cầu tài trợ của nhà nghiên cứu và doanh nghiệp tại một nơi, tập trung vào việc làm cho quy trình huy động vốn phức tạp của EU trở nên nhanh hơn và đơn giản hơn
- Mục tiêu cốt lõi là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xin tài trợ của startup từ 18 tháng xuống 6 tháng; Chủ tịch EIB Nadia Calviño cho biết sẵn sàng chấp nhận rủi ro lớn hơn
- EIB cho rằng thông qua đồng đầu tư với nhà đầu tư tư nhân, họ có thể thúc đẩy thêm tối đa 250 tỷ euro đầu tư; quốc phòng và an ninh cũng được đặt ưu tiên vì sự cộng hưởng với tiến bộ công nghệ
- Việc phê duyệt của bộ trưởng tài chính 27 nước EU vẫn còn chờ; tốc độ giải ngân nhanh có thể quyết định khả năng sống còn của các startup châu Âu đang chịu áp lực dòng tiền
Tăng tốc đầu tư công nghệ châu Âu với TechEU
- Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB) có kế hoạch đầu tư 70 tỷ euro vào lĩnh vực công nghệ châu Âu đến năm 2027
- Mục tiêu là thu hẹp khoảng cách đổi mới với Mỹ và giúp châu Âu giành vị thế mạnh hơn trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi
- Trí tuệ nhân tạo và drone quân sự được nhắc đến trong số các công nghệ mục tiêu
- EIB cho rằng bằng cách thu hút thêm đầu tư tư nhân, có thể thúc đẩy tối đa 250 tỷ euro trong lĩnh vực này
- Sáng kiến này dự kiến khởi động vào cuối năm nay với tên gọi TechEU
- Kế hoạch là tạo một hub trung tâm để xử lý các yêu cầu huy động vốn của nhà nghiên cứu và doanh nghiệp
- Mục đích là làm cho quy trình huy động vốn của EU nhanh hơn và đơn giản hơn
- Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xin tài trợ của startup từ 18 tháng xuống 6 tháng
- Chủ tịch Calviño cho rằng việc rút ngắn này rất quan trọng trong thị trường đổi mới công nghệ biến động nhanh
- Trong một thị trường dòng tiền eo hẹp và cạnh tranh gay gắt, quyết định nhanh có thể phân định sự sống còn hay thất bại của startup
Thu hút đầu tư tư nhân và quy trình phê duyệt
- Chủ tịch Calviño cho rằng sự bất định do các chính sách kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump tạo ra có thể trở thành cơ hội cho châu Âu
- Đây có thể là môi trường thu hút thêm các nhà đầu tư quốc tế quan tâm đến sự ổn định và tiềm năng của thị trường châu Âu
- EIB muốn tận dụng thị trường lớn và năng lực học thuật của châu Âu để định vị khu vực này như một trung tâm của ổn định và đổi mới
- Trong danh mục đầu tư, quốc phòng và an ninh được đặt làm ưu tiên
- EIB cho rằng lĩnh vực này có thể tạo ra cộng hưởng với tiến bộ công nghệ
- Các khoản đầu tư liên quan được kỳ vọng sẽ kích thích phát triển công nghệ và củng cố chương trình nghị sự công nghệ của châu Âu
- Đồng đầu tư với nhà đầu tư tư nhân có thể được dùng như một cơ chế nâng cao độ tin cậy của hỗ trợ từ EIB và giảm thiểu rủi ro
- Sáng kiến này đang chờ phê duyệt từ bộ trưởng tài chính của 27 nước EU
- Việc phê duyệt dự kiến diễn ra vào tháng tới
- Nếu kế hoạch được thông qua, nó sẽ tiếp sức cho nỗ lực thu hẹp khoảng cách đổi mới với Mỹ và củng cố vai trò lãnh đạo công nghệ toàn cầu của châu Âu
1 bình luận
Ý kiến trên Hacker News
Có nhiều lời chê bai việc EU hỗ trợ startup nhưng lại thiếu cụ thể, nên nếu phê bình thực tế hơn thì nguồn vốn chính phủ EU gần như vô dụng với hầu hết startup
Bạn phải nằm trong mạng lưới sẵn có, và nếu không có quan hệ với các khoản tài trợ đại học hoặc kết nối với bộ máy quan chức EU thì khó mà kỳ vọng được dù chỉ một xu. Chỉ cần hơi mới hoặc có rủi ro là bị loại, và Mario Draghi cũng từng nói EU không chấp nhận đủ rủi ro để tạo ra đổi mới thật sự
Hơn nữa, từ lúc tìm hiểu nguồn vốn đến khi tiền thực sự về tài khoản luôn tính bằng nhiều năm, nên cuối cùng tôi nghĩ khả năng cao tiền sẽ được phân bổ cho tầng lớp quan liêu và mạng lưới của họ dưới dạng các dự án rủi ro thấp, lợi nhuận thấp. Tôi mong mình sai, nhưng nhìn vào kết quả tài trợ của EU trong vài thập kỷ qua thì khó mà lạc quan
Tiền công cuối cùng cũng chảy qua giới học thuật hoặc quan chức khu vực công, và đó là cách phân bổ vốn kém hiệu quả. Nên trả tiền lại cho khu vực tư nhân và để mỗi người tự quyết định đầu tư vốn của mình như thế nào
Tôi không hiểu vì sao nhiều người châu Âu lại không hiểu điều này đến vậy, và có vẻ họ không chịu nổi chính ý tưởng rằng người giàu đầu tư tiền của họ
Họ hỗ trợ cả các dự án rủi ro thấp, nhưng cũng hỗ trợ những ảo tưởng học thuật siêu rủi ro, phi lý đến mức chuyên gia sẽ lập tức nói “tuyệt đối không được”. Vùng giữa với tỷ lệ rủi ro/phần thưởng hợp lý có khả năng cao bị phớt lờ trên thực tế
Phần mềm quản lý trường dạy nhảy và văn hóa không được phía đại học xem là đổi mới, nhưng họ lại nắm quyền đánh giá. Một trong các yêu cầu là phải có chứng nhận của giáo sư đại học, trong khi đại học là cơ sở nghiên cứu chứ không phải nguồn duy nhất của đổi mới, và ở nước tôi, tôi nghĩ họ thậm chí không phải là nguồn đổi mới trong nhiều lĩnh vực
Nếu nhớ lại khoản đầu tư vào dự án đồ chơi của Altman là bao nhiêu, thì 70 tỷ euro tất nhiên là số tiền lớn, nhưng việc nó được xem như một khoản đầu tư khổng lồ có thể đột ngột vực dậy cả thị trường tự thân đã giống như dấu hiệu rằng hệ sinh thái startup EU không vận hành tốt lắm
Nó lớn nếu là tiền để nuôi các đối tác công nghệ trong giới học thuật hoặc bạn của bạn bè, và đủ lớn để lên trang nhất HN, nhưng xét trên toàn thị trường thì ngay cả lúc vốn đã rẻ hơn, giới hạn vẫn lộ rõ
Thực chất là một khoản hoàn thuế ngầm, nhưng bên trên lại chất đầy thủ tục quan liêu khiến mọi người phải giả vờ bận rộn
Từ góc nhìn của người từng quản lý các dự án nghiên cứu châu Âu, khoản tiền này sẽ đi qua mê cung quan liêu của EU, và không nên nghĩ startup có thể tiếp cận trực tiếp
Có lẽ họ sẽ tạo ra một đống cấu trúc như chương trình, tiểu chương trình và dự án, khiến mọi người càng khó tiếp cận tiền hơn. EU vốn vận hành theo kiểu đó, và đó cũng là lý do các startup muốn gọi vốn nghiêm túc chạy sang Mỹ
Vì vậy tôi rất hoài nghi về tin này
Đó còn là trường hợp tốt nhất, tệ hơn thì có cả lừa đảo trắng trợn
https://cordis.europa.eu/project/id/101092295 - European dynamic cung cấp quản lý dự án và trang WordPress rồi nhận 800.000 euro. Tất nhiên “SOCIAL OPEN AND INCLUSIVE INNOVATION ASTIKI MI KERDOSKOPIKI ETAIREIA” cũng đặt trụ sở tại đây https://inclusinn.com/. Có lẽ họ vẫn đang ở chế độ không công khai, dùng 4 triệu euro để “thúc đẩy đổi mới”
Không khó đến vậy, và nếu sợ những thủ tục quan liêu ở mức nhẹ thì tôi nghĩ không nên điều hành công ty. Ở Mỹ cũng không phải không có quan liêu
Tôi chỉ hỗ trợ một chút với tư cách kỹ sư phần mềm, nhưng phần tôi tham gia khá đơn giản và trực quan
Chẳng hạn tín dụng thuế cho doanh nghiệp nhỏ, trợ cấp thất nghiệp cho nhà sáng lập, vay lãi suất thấp, đầu tư mạo hiểm, cố vấn miễn phí từ các lãnh đạo giàu kinh nghiệm và có quan hệ. Đặc biệt các trường hợp công ty ở Pháp và Đan Mạch khá ấn tượng, nên tôi tò mò liệu có khác biệt giữa chính phủ từng quốc gia thành viên và chính phủ EU hay không
European CHIPS Act cũng chủ yếu chia tiền thành các tiểu chương trình nhỏ hơn rồi đưa cho các tập đoàn lớn như ST, Infineon, NXP
Với startup thì họ tổ chức nhiều cuộc gọi trực tuyến hỏi “các bạn cần gì?”. Khi trả lời “tiền”, họ lại hỏi “vâng, ngoài tiền ra thì các bạn cần gì?”
Không hiểu vì sao không hỗ trợ toàn bộ các công ty công nghệ, bao gồm cả công ty nhỏ, bằng các khoản giảm thuế rộng hơn
Một người bạn học cấp ba mà tôi không đánh giá là thông minh lắm đã nhận được khoản trợ cấp 100.000 euro để làm một nền tảng eSports, nhưng kết quả chỉ là một blog WordPress được trang trí. Anh ta không quan tâm đến công nghệ và cũng chưa từng lập trình
Anh ta chẳng có kiến thức hay sự quan tâm nào liên quan đến công nghệ nhưng bằng cách nào đó vẫn nhận được khoản trợ cấp đó, còn tôi thì phải đóng thuế trên thu nhập freelance phát triển phần mềm mà mình vất vả kiếm được. Lúc đó cả hai đều 23 tuổi, và chuyện này khá sốc
Thà giảm thuế cho những công ty nhỏ đã có lợi nhuận còn hơn. Thuế ở EU cao đến mức khổng lồ
EU đang bị đánh giá thấp, và rất cạnh tranh trong những mảng công nghệ cao nhàm chán tự tăng trưởng như ô tô, máy bay dân dụng, dụng cụ. Bản thân môi trường kinh doanh và đổi mới không tệ
Khác biệt giữa EU và Mỹ là Mỹ có một thị trường vốn duy nhất dưới khung quy định thống nhất hơn, nên việc huy động nguồn vốn mạo hiểm gần như vô hạn cho các ý tưởng dễ hơn nhiều. Trái với niềm tin phổ biến, điều làm giảm sức cạnh tranh của EU không phải là quá nhiều quy định, mà là thiếu sự thống nhất về quy định ở cấp EU, khiến một công ty phải làm việc với hơn 20 cơ quan quản lý
Tóm lại, EU nên tập trung vào tích hợp thị trường
Vì vậy giảm thuế trên lợi nhuận chỉ giúp các chủ sở hữu hiện tại rút tiền ra với chi phí thấp. Những công ty cần hỗ trợ cần vốn, chứ không phải giảm thuế
Ngay cả các công ty có lợi nhuận, nếu muốn tăng trưởng, vẫn cần vốn; và thuế suất doanh nghiệp thường đã thấp, nên một khoản giảm nhỏ thuế lợi nhuận khó tạo ra khác biệt lớn so với quy mô vốn cần cho đầu tư
Trong khi đó, với vai trò là ngân hàng đầu tư, EIB có thể giải ngân vốn, và dù sao hoạt động giải ngân cũng không phải là cấu trúc bị EU trực tiếp kiểm soát
Calviño là lựa chọn sai để dẫn dắt việc này. Nếu quan tâm đến trí tuệ nhân tạo thì sao không đưa người của Mistral vào, còn nếu quan tâm đến công nghệ nói chung thì đưa người của Spotify vào?
Chỉ tài trợ tiền không thể sửa được thực tế rằng mức lương khu vực đồng euro, sau thuế, hoàn toàn không cạnh tranh. Sống nghèo ở châu Âu có thể tốt hơn sống nghèo ở Mỹ, nhưng chắc chắn không phải vậy đối với kỹ sư học máy ở các phòng thí nghiệm AI lớn hay kỹ sư phần mềm ở Big Tech
Hơn nữa, dù lãi suất chính sách của ECB liên tục thấp hơn lãi suất quỹ liên bang Mỹ hơn 200 điểm cơ bản, vốn ở EU vẫn né tránh rủi ro hơn. Quy trình nhận vốn từ EIB, ngay cả với thay đổi lần này, vẫn sẽ rất đau đớn
Khi đó là thời kỳ việc làm kỹ sư phần mềm ở đâu cũng đầy rẫy. Theo tôi, chảy máu chất xám kỹ sư không lớn, kỹ sư châu Âu cũng không kém đáng kể so với đồng nghiệp ở Mỹ, và những người vận hành startup thành công ở Mỹ cũng không có thiên tài đặc biệt nào
Vì vậy tôi không nghĩ vấn đề là thiếu nhân tài kỹ thuật phần mềm
Những kế hoạch kiểu này lúc nào cũng đi đến cùng một kết cục. Quan chức phân phát tiền thuế của người dân cho các kẻ thăng tiến nhờ quan hệ xã hội ở tầng trên của các tập đoàn lớn và tổ chức học thuật
Có lẽ sau đó họ sẽ bước ra và lập startup. Trong lối tư duy kiểu châu Âu, thái độ “phải trở thành ai đó” ăn quá sâu, hơn là “hiểu điều gì đó” hay “có thể làm điều gì đó”. Buồn nhưng đúng là vậy
Khu vực công do những người bất tài điều hành nên muốn làm gì cũng phải mua tư vấn, còn khu vực tư cũng do cùng kiểu người dẫn dắt nên những người thực sự có năng lực tránh đi vào quản lý. Tôi tự hỏi chuyện này còn kéo dài được bao lâu
Thực tế, người “có thể làm” thường chỉ có tôi, và điều đó không được hoan nghênh cho lắm. Các học giả không có thời gian hay ý chí để lập công ty, cũng không có kinh nghiệm trong ngành, nhưng vì chính phủ hoặc EU đã trao tiền cho họ nên họ muốn hơn 50% cổ phần
Trường đại học thì muốn lấy 30% vì nói rằng họ cung cấp “cái tên có uy tín”, còn các tập đoàn lớn bị gắn vào một cách miễn cưỡng vì nguồn vốn EU thì không muốn cổ phần nhưng muốn ghế trong hội đồng quản trị và quyền sở hữu trí tuệ. Tất cả những chuyện này diễn ra với điều kiện khoản vốn seed dưới 500.000 euro, chỉ vừa đủ trả lương một năm cho vài kỹ sư
Đặc biệt nếu so với vốn mạo hiểm của Mỹ, thành quả trong việc tạo ra sản phẩm thực tế, nhất là sản phẩm có thể cạnh tranh với ngành công nghệ Mỹ, là thảm hại
Tất nhiên, các bộ phận nghiên cứu của tập đoàn lớn có quan hệ phù hợp có thể khiến một chiến dịch về thực chất được thiết kế riêng cho họ, và điều đó thì khó đồng ý. Nhưng nó không hoàn toàn khớp với bức tranh được vẽ ở trên
EU hỗ trợ tương đối nhiều vốn cho startup thông qua tín dụng công, và điểm này không tệ. Vì các ý tưởng kinh doanh tồi sẽ chết nhanh nếu không thể đi xin và đốt tiền của người khác trong nhiều năm. Trong khu vực đầu tư tư nhân cũng từng có chuyện như vậy, nhưng đó là trước cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 và các đợt tăng lãi suất
Thật mệt khi cứ mỗi lần có bài viết liên quan đến châu Âu hay EU xuất hiện, lại thấy vài lập luận giống nhau lặp đi lặp lại trên HN
Đúng là có những điểm Mỹ làm tốt hơn châu Âu, nhưng không phải tất cả; và tùy theo khuynh hướng chính trị, chính xác hơn là vị trí xã hội, thì trong đa số trường hợp thậm chí cũng không hẳn như vậy
Nếu lúc nào cũng nghiêng về né tránh rủi ro và mạng lưới an toàn, thì sẽ không tránh khỏi thua trước những người chơi chấp nhận nhiều rủi ro hơn. Trong cấu trúc đó, người thua sẽ thua nặng hơn, còn người thắng sẽ thắng lớn hơn
Đó chính là điểm khác biệt giữa Mỹ và châu Âu. Người thắng sống tốt hơn, người thua trở nên tệ hơn. Mọi thứ đều là quan hệ đánh đổi, và về dài hạn rất khó có được toàn bộ ưu điểm của cả hai phía
“Ngân hàng đặt mục tiêu xử lý đơn xin tài trợ của startup trong vòng 6 tháng, cải thiện đáng kể so với mức 18 tháng hiện nay.”
Nghe choáng váng
Cách đúng lẽ ra là đối ứng đầu tư tư nhân, trong đó EIB cung cấp vốn nhưng không đóng vai trò người gác cổng. Hoặc tốt hơn là cam kết cấp một lượng lớn vốn giá rẻ cho N công ty đầu tiên đạt được các cột mốc nhất định
Rất có khả năng đây sẽ trở thành một quy trình dễ bị những người có vốn đáng kể lợi dụng. Với người này là hành vi gác cổng, nhưng với người khác lại là trách nhiệm quản lý và thẩm định
Israel đã làm điều tương tự với Yozma trong thập niên 2000, Trung Quốc gần đây với Guidance Funds, còn Mỹ với IRA và CHIPS Acts
Tuy nhiên thông cáo báo chí của EIB rất mơ hồ [0], hiện vẫn ở giai đoạn đề xuất và có vẻ còn cần đại hội đồng EIB phê duyệt. Trên thực tế, ngay cả nếu phương án cuối cùng được thông qua, mùa hè khét tiếng của châu Âu cũng sắp bắt đầu, nên khó thấy bức tranh thực sự trước giữa đến cuối năm 2025. Vì vậy không có nhiều lý do để suy đoán trước khi có phương án cuối cùng được đại hội đồng thông qua
[0] - https://www.eib.org/en/press/news/president-calvino-tech-fir...
Châu Âu sẽ phải chịu dư âm khó chịu vì đã dựa vào những thành tựu trong quá khứ suốt 20–30 năm qua
Không biết mọi người có chịu nổi những thay đổi cần thiết để đứng hoàn toàn độc lập hay không. Nếu châu Âu muốn noi theo ngành công nghệ hùng mạnh của Mỹ, họ sẽ phải trở nên giống Mỹ hơn
Buồn cười là các bạn dường như chỉ biết mỗi một cái nút, và nghĩ rằng vấn đề nào cũng sẽ được giải quyết nếu bấm cái nút đó mạnh hơn
Là một nhà sáng lập lớn lên ở Anh, tôi rất vui khi đọc tin này. Tôi ước gì không phải sang Mỹ mới có thể khởi nghiệp, nhưng ở đây điều đó ngày càng giống một trò đùa
Phần “ngân hàng đặt mục tiêu xử lý đơn xin tài trợ cho startup trong vòng 6 tháng” thì vô lý. Nhà sáng lập giỏi không chờ 6 tháng. Venture capital có thể ra quyết định trong vài ngày, thậm chí vài giờ, nên chuyện này hoàn toàn không hợp lý
Và tôi đoán rằng, nhìn vào các kế hoạch tương tự trước đây của EU, đề xuất này đặc biệt gắn với KfW nên nhiều khả năng sẽ nhắm tới các nhà cung cấp và vendor trong lĩnh vực công nghiệp, sản xuất
Dù sao thì cũng không có nhiều ý nghĩa để bàn luận cho đến khi đề xuất cuối cùng thực sự được trình và được đại hội đồng bỏ phiếu. Phần được công bố hầu hết chỉ là thông cáo báo chí mơ hồ
Nó giúp kéo dài runway và giành vị thế thuận lợi hơn ở vòng gọi vốn tiếp theo
Nếu có ai đang ở Mỹ và muốn sang châu Âu để lập startup, tôi đã bắt đầu một incubator nhằm giúp các nhà sáng lập có trụ sở tại Mỹ di chuyển ra khỏi môi trường rất bất ổn như hiện nay
Chúng tôi hỗ trợ gọi vốn tư nhân và công, đồng thời xử lý cả giấy tờ hành chính và nhập cư
Hãy đến Brussels, Bỉ. Đây là thành phố quốc tế nhất thế giới tính theo đầu người, thân thiện với tiếng Anh, chào đón người nước ngoài và có thuế lãi vốn 0%. Quy mô đô thị cũng vừa với con người nên có thể đi lại mà không cần xe hơi
https://sevenseed.eu/program
Nếu quan tâm thì cứ gửi email. Chương trình này ra đời từ thread Who’s hiring trên HN, và đến nay tôi đã nói chuyện với hơn 50 nhà sáng lập đã chán ngán thủ tục hành chính và muốn thay đổi