- Điều đáng sợ: startup đánh mất khả năng thực thi nhanh và trở nên chậm chạp như các tập đoàn lớn.
- Hiệu suất của những nhân sự đầu tiên cần được các nhân sự đến sau duy trì.
- Các yếu tố cốt lõi của tốc độ xử lý công việc:
- ‘Phạm vi kỳ vọng (Scope)’ — tức cách ước lượng trước thời gian cần cho công việc — cùng với thái độ lạc quan có ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ làm việc thực tế.
- Thông thường người ta nghĩ thời gian công việc ảnh hưởng đến phạm vi kỳ vọng, nhưng thực tế lại ngược lại.
- Phạm vi kỳ vọng ảnh hưởng đến thời điểm hoàn thành công việc:
- Nếu nghĩ sẽ mất nhiều thời gian thì sẽ thật sự mất lâu, còn nếu nghĩ sẽ xong nhanh thì sẽ xong nhanh hơn.
- Những ví dụ cho thấy phạm vi kỳ vọng ảnh hưởng đến kết quả thực tế:
- Trong biểu đồ histogram thành tích hoàn thành marathon, các con số tròn đẹp (3 giờ, 3 giờ rưỡi, v.v.) xuất hiện dày đặc bất thường:
- Con người có xu hướng rất mạnh trong việc nỗ lực để đạt mục tiêu đã đặt ra ("hiệu ứng Limbo" — xu hướng tự nhiên điều chỉnh theo mục tiêu).
- Trường hợp cột mốc 1 dặm dưới 4 phút:
- Khi kỷ lục từng bị xem là bất khả thi bị phá vỡ, đột nhiên rất nhiều người cũng vượt qua mốc đó.
- Hiện tượng sinh viên hoàn thành bài tập ngay sát hạn chót cũng được giải thích bằng nguyên lý tương tự.
- Startup và hiệu ứng Limbo:
- Trong các tình huống khẩn cấp cao (ví dụ: website bị sập, môi trường startup giai đoạn đầu), công việc diễn ra rất nhanh vì có nhận thức rằng "deadline là ngay bây giờ".
- Ngược lại, nếu đặt ra một phạm vi kỳ vọng thực tế hơn (thời gian trung bình):
- Hoàn thành sớm cũng không được lợi nhiều, còn trễ thì bị thiệt, nên rốt cuộc công việc thường được hoàn tất vào khoảng thời gian gần với ‘phạm vi kỳ vọng’.
- Điều này khiến tốc độ làm việc trung bình chậm đi.
- Vì sao phạm vi kỳ vọng lạc quan lại quan trọng:
- Nếu đặt phạm vi kỳ vọng theo nhóm thời gian hoàn thành nhanh nhất top 10%, thì tốc độ hoàn thành trung bình thực tế sẽ tăng lên.
- Việc đặt mục tiêu lạc quan khiến kết quả thực tế đến nhanh hơn (optimism shapes reality).
- Nhưng trong thực tế, đa số mọi người lại bi quan khi đặt phạm vi kỳ vọng, nên càng trở nên chậm hơn.
- Liên hệ với tín điều của Scale AI:
- “Tempo”: xử lý công việc nhanh nhất có thể là thuốc giải tốt nhất cho hiệu ứng Limbo.
- “Ambition shapes reality”: nếu đặt ra mục tiêu lạc quan, về dài hạn nó sẽ thay đổi chính thực tại.
- Kết luận và lời khuyên:
- Những suy giảm tốc độ nhỏ ở từng cá nhân cộng dồn lại sẽ đe dọa cả tổ chức.
- Việc duy trì sự lạc quan và tính quyết đoán có ảnh hưởng lớn đến thành công của đội ngũ và công ty.
- Nếu trao cho mọi người kỳ vọng cao hơn và một phạm vi kỳ vọng lạc quan hơn, khả năng họ thực sự đạt tới mức đó cũng sẽ cao hơn.
- Steve Jobs cũng nhấn mạnh rằng khi đặt kỳ vọng cao vào con người, ta thực sự sẽ nhận được thành tích cao.
Thông điệp cuối cùng:
- Hãy để chủ nghĩa lạc quan tạo nên hiện thực.
15 bình luận
Tôi nghĩ cần hiểu rõ sự khác biệt giữa lạc quan và tự thúc ép bản thân.
Có vẻ như bài viết đã bỏ qua khả năng rằng khi dịch vụ tăng trưởng và độ phức tạp tăng lên, việc tiếp tục áp dụng nguyên xi phương pháp ban đầu có thể không còn hiệu quả nữa.
Dĩ nhiên ở giai đoạn đầu, cách tiếp cận nhanh là dễ thực hiện và hữu hiệu, nhưng nếu không chấp nhận rằng nó có thể không còn hoạt động nữa, thì người ta có thể cảm thấy như nhân lực bổ sung đang bị đánh giá là kém hiệu quả và thiếu cống hiến.
Dù rồi cũng sẽ nhận ra muộn màng rằng chiến lược đó không còn phát huy tác dụng nữa.
Trong khi cũng chẳng trả được đến mức như họ, nếu cứ ép vì cho rằng năng suất của họ không ra gì thì người làm việc giỏi sẽ bỏ đi thôi...
Và tôi không nghĩ việc gọi một công ty không có hệ thống là "khả năng thực thi nhanh" lại là điều đáng để tự hào.
“Nếu nghĩ là sẽ mất lâu thì sẽ mất lâu, còn nếu nghĩ là sẽ xong nhanh thì sẽ xong nhanh.” làm tôi nhớ đến định luật Parkinson.
Định luật Parkinson: thời gian cần để hoàn thành một công việc sẽ tăng lên theo lượng thời gian được giao cho nó.
À, về tiến độ thì trừ trường hợp thực sự không đủ thời gian vật lý, nếu bảo làm nhanh hơn thì đúng là vẫn có thể rút ngắn hết mức có thể để hoàn thành.
Nhưng chuyện đảm bảo chất lượng hay độ ổn định lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Trong quá trình làm việc, việc bỏ bớt một hai bước kiểm tra để kịp tiến độ thì vẫn có thể làm được, và trong một vài tình huống đặc biệt khẩn cấp, việc bỏ qua như vậy một hai lần cũng có khả năng cao là sẽ không gây ra vấn đề gì.
Nhưng nếu điều này trở thành chuyện thường ngày, thì việc thiếu sót trong những quy trình kiểm tra đó sớm muộn cũng sẽ trở thành ngòi nổ tạo ra một vấn đề lớn mà thậm chí ta còn không kịp nhận ra.
Điều này có lẽ có thể áp dụng với các cuộc thi kết thúc ngay trong ngày, nhưng dùng tiến độ để thúc ép những việc phải làm trong nhiều ngày lại phản tác dụng như một thứ độc dược. Nếu việc liên tục bị thúc ép cứ lặp đi lặp lại, ta sẽ chỉ nghĩ đến những cách giải quyết nhanh, và rốt cuộc chính điều đó lại tạo ra mầm mống khiến công việc phải đi đường vòng nhiều hơn. Hoặc là không chịu nổi rồi kiệt sức.
Người ta thường dùng phép ẩn dụ rằng cuộc đời là một cuộc marathon, nhưng thực ra nó còn dài hơn marathon rất nhiều.
Điều này khá giống với những gì tôi vẫn thường nghĩ về văn hóa crunch. Thỉnh thoảng làm vậy thì có thể được, nhưng nếu trở thành mãn tính thì tôi nghĩ đó là vấn đề. Dù vậy, startup đúng là một ngành buộc phải tạo ra kết quả trong thời gian ngắn, nhưng tôi không chắc liệu điều đó có bền vững hay không.
Người ta ví cuộc đời như một cuộc marathon, nhưng nếu thực sự chạy marathon thì cảm giác từ đầu đến cuối đúng là muốn chết đi được.
+11111
Trong các tình huống có mức độ khẩn cấp cao (ví dụ: site bị sập, môi trường startup giai đoạn đầu), công việc diễn ra rất nhanh do nhận thức rằng “deadline là ngay bây giờ”.
=> Những tác dụng phụ liên quan đến hiệu ứng tunneling phát sinh từ tình huống khẩn cấp được trình bày rất rõ trong cuốn Sự thiếu thốn thay đổi chúng ta như thế nào (bản tái bản của Kinh tế học của sự thiếu thốn).
Ngay cả lính cứu hỏa xử lý những tình huống khẩn cấp thực sự cũng có các trường hợp tử vong do tai nạn bắt nguồn từ hiệu ứng tunneling...
Việc coi mọi thứ là khẩn cấp có thể trông hợp lý trong ngắn hạn, nhưng nếu lặp lại thì cuối cùng cũng sẽ dẫn đến tai nạn..
Làm ơn gỡ bài xuống trước khi sếp hay quản lý cấp trung nhìn thấy nhé haha
Ví dụ về marathon thực sự rất thú vị. Nhớ lại những lần thực sự nộp bài tập cũng thấy vậy... Nhìn vào việc hackathon có sức ảnh hưởng, có vẻ như với deadline cho mục tiêu thì sự lạc quan là điều quan trọng.
Không biết có phải kiểu lạc quan đáng sợ là nghĩ mọi thứ cực kỳ tích cực rồi mới hành động về sau không nữa hahaha
Tôi cũng thấy điều này thật sự rất kỳ diệu. Có lẽ bạn cũng nên đọc thử bài viết này.
https://www.notboring.co/p/optimism
Hay là để ngày mai làm cũng được nhỉ?