Lý do thực sự khiến không thể mở K-công văn (HWP) trong thời đại AI, và cùng bàn về giải pháp
(igf.or.kr)Chỉ cần có đặc tả tiêu chuẩn thì dù là ứng dụng tương thích hay trình kết xuất, trong thời đại AI cũng có thể tìm cách tạo ra được. Vậy tại sao lại không mở được công văn HWP?
Năm 1989, khi Hancom Office (Hangul Word Processor) lần đầu ra mắt, còn là thời kỳ mà ngay cả thuật ngữ 'mã nguồn mở' cũng chưa tồn tại. Phông chữ mã nguồn mở ư? Tất nhiên là không có. Vì vậy, toàn bộ tài liệu do chính phủ tạo ra trong hơn 30 năm qua đã bị ràng buộc vào các phông chữ có bản quyền.
Các trình kết xuất và trình biên tập mã nguồn mở không thể dùng các phông chữ đó. Khi phông thay đổi, độ rộng ký tự sẽ lệch đi một chút → ngắt dòng bị xô lệch → biểu mẫu bị vỡ.
Đặc biệt, biểu mẫu K-công văn được thiết kế với việc căn chỉnh độ giãn ngang và khoảng cách chữ cực kỳ chi li. Chỉ cần đổi một phông là mọi thứ sụp đổ ngay.
Điểm cốt lõi ở đây không phải là "trông xấu". Không mở đúng thì cũng không sửa đúng được. Ngay khoảnh khắc việc kết xuất bị chặn lại, quyền chỉnh sửa công văn tự thân đã bị trói vào một phần mềm cụ thể.
Giải pháp lại bất ngờ đơn giản.
Không cần sao chép 'hình dạng ký tự (glyph)', chỉ cần có một phông với 'kích thước khung vẽ (metric)' giống hệt là đủ.
Polaris đã công khai mã nguồn của trình tạo phông tương thích metric (Polaris MCFG). Đây là chương trình tạo phông theo cách chỉ lấy kích thước khung vẽ từ phông có bản quyền rồi khoác lên hình dạng của mã nguồn mở. Nhưng đến lúc dùng thì lại e ngại. Vì tệp phông về bản chất cũng là một 'chương trình', nên mổ xẻ tùy tiện có thể vi phạm bản quyền.
Ở nước ngoài họ đã giải quyết chuyện này thế nào? Tôi tìm thử vì nghĩ rằng hẳn họ đã đi con đường này trước. Hóa ra khái niệm 'metric-compatible font' đã sớm được định hình rồi.
Tôi đã hỏi nhiều nơi, bao gồm cả Trung tâm Hỗ trợ Tích hợp Phần mềm Mã nguồn mở (OpenUp). Rằng "làm cái này có được không?". Câu trả lời ở đâu cũng thận trọng như nhau.
Lý do rất rõ ràng. Ở Hàn Quốc, bản thân cơ chế thể chế này không tồn tại. Khi mã nguồn mở tạo ra thứ gì đó vì mục đích 'tương thích', không có thiết bị pháp lý nào để được xác nhận trước rằng "việc này là an toàn".
Vì thế, chúng tôi muốn lấp khoảng trống đó. Chúng tôi sẽ mang toàn bộ quá trình này ra thảo luận và cùng phác họa một 'cơ chế bảo đảm pháp lý trước' kiểu Hàn Quốc tại KrIGF.
Vậy KrIGF là gì?
IGF (Internet Governance Forum) là một diễn đàn đa bên liên quan (multistakeholder), nơi chính phủ, doanh nghiệp, học thuật và xã hội dân sự cùng thảo luận bình đẳng về các chính sách xoay quanh Internet. Kể từ lần đầu được tổ chức vào năm 2006 dưới sự dẫn dắt của Liên Hợp Quốc, diễn đàn này đã vận hành với tinh thần không để "một bên nào quyết định tất cả", mà để nhiều bên liên quan cùng xử lý các chủ đề như tính mở, khả năng tương tác và khả năng tiếp cận của Internet.
Theo tinh thần của IGF toàn cầu, các National/Regional IGF đã tự phát hình thành ở từng quốc gia, khu vực, và phiên bản Hàn Quốc của nó chính là KrIGF (Diễn đàn Quản trị Internet Hàn Quốc). Năm nay là kỳ thứ 15.
Tại sao vấn đề định dạng công văn, phông chữ và khả năng tương thích mã nguồn mở lại được bàn ở một diễn đàn về 'quản trị Internet'? Bởi vì các chủ đề như tiêu chuẩn mở, tài sản công kỹ thuật số và khả năng tiếp cận phổ quát vốn là trọng tâm của quản trị Internet. Việc tài liệu công bị trói vào một định dạng hay phông chữ cụ thể, về bản chất, là vấn đề của khả năng tương tác và quyền tiếp cận.
Thông tin sự kiện
- Sự kiện: Diễn đàn Quản trị Internet Hàn Quốc lần thứ 15 (KrIGF 2026)
- Phiên: [Phiên 3] Cơ chế bảo đảm pháp lý trước vì khả năng tương tác vì lợi ích công
- Thời gian: Thứ Tư, ngày 2 tháng 7 năm 2026 / Phiên 3 13:40-15:00(80′)
- Địa điểm: Trung tâm Giáo dục Francisco, Jeong-dong, Seoul (trực tiếp)
- Trực tuyến: Dự kiến phát trực tiếp trên YouTube (nếu khó tham dự tại chỗ, bạn vẫn có thể theo dõi online)
- Giới thiệu phiên: https://igf.or.kr/4095
Bất kỳ ai cũng có thể tham gia, và sau phần trình bày sẽ có thảo luận bàn tròn cùng khán giả. Bạn có thể đóng góp ý kiến dù ở hiện trường hay trực tuyến.
Ai sẽ trao đổi?
- Điều phối·trình bày — Jang Min-seok (Trung tâm Mạng Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ, KISTI / maintainer của pypandoc-hwpx)
- Thảo luận
- Kim Young-gwan (maintainer của rHWP) — mã nguồn mở
- Lee Hae-seok (CTO của Polaris Office) — thương mại·mã nguồn mở
- Lee Ho-jun (Đại học Dong-eui) — thanh niên·mã nguồn mở
- Park Hyun-je (Giáo sư đặc nhiệm, Khoa Phần mềm, Đại học Hallym) — học thuật, được vinh danh vào Internet Hall of Fame 2025
- Park Kyung-shin (Giám đốc Open Net) — pháp lý (trực tuyến), đã xử lý nhiều vấn đề liên quan đến bản quyền phông chữ
- Kim Hyun-young (Phó Chủ tịch Booin Information Technology) — tiêu chuẩn, xây dựng dự thảo tiêu chuẩn HWPX
Các bên liên quan xoay quanh hệ sinh thái HWP/HWPX — nhà phát triển mã nguồn mở, nhà cung cấp thương mại, giới học thuật, pháp lý, tiêu chuẩn hóa — sẽ cùng ngồi vào một bàn.
Dù tại hiện trường hay trực tuyến (livestream YouTube), bất kỳ ai cũng có thể tự do tham gia. Sau phần trình bày sẽ là thảo luận bàn tròn cùng khán giả, và bạn cũng có thể đặt câu hỏi qua chat trực tiếp trên YouTube. Dù không thể đến tận nơi, bạn vẫn có thể thoải mái nêu ý kiến hay phản biện.
Nếu có câu hỏi hoặc trường hợp muốn nêu trước, hãy để lại trong phần bình luận. Chúng tôi sẽ cùng đưa vào thảo luận tại sự kiện.
KrIGF 2026 · Phiên 3 · 2026.07.02. 13:40-15:00(80′)
→ https://igf.or.kr/4095
3 bình luận
Vì Tuyên ngôn GNU ra đời vào năm 1985 nên đúng là khi đó chưa có thuật ngữ "mã nguồn mở".
Nhưng nếu xét về mặt ý nghĩa thì lại là chuyện khác.
Xin chào! Lần này tôi là người dùng chuyển sang phía thanh niên, mong mọi người quan tâm nhiều ạ!
Cắt tấm toan theo kích thước của Mona Lisa có vi phạm bản quyền không? (Phụ đề: câu hỏi dành cho Metric-compatible fonts cho rHWP)
Có vẻ đang có một cuộc thảo luận về vấn đề này. Tôi muốn tham gia tại hiện trường với tư cách khán giả nhưng tiếc là lịch trình không khớp nên đành phải xem online. Hy vọng sẽ có kết quả tốt.