Dù các công cụ AI giúp tăng năng suất, chúng cũng làm biến mất linh hồn và cá tính khỏi công việc; đây là một suy ngẫm thẳng thắn của một lập trình viên/nhà văn về việc chống lại những đầu ra AI đang hội tụ về mức trung bình để giữ gìn tiếng nói riêng của mình.
Tác giả (Xe Iaso) chỉ ra rằng khi sử dụng các công cụ AI (đặc biệt là Claude, Cursor, v.v.), công việc ở mức trừu tượng (abstraction) cao hơn — tức là giải thích ý định (intent) và ủy quyền thay vì trực tiếp viết mã — đang ngày càng nhiều hơn.
Những cảm xúc và lập luận chính:
- Khi dùng AI, năng suất tăng vọt nhưng lại không còn cảm thấy gì với thành phẩm. Nó giống như “những gì đang xảy ra xung quanh”, và cảm giác chính tay mình tạo ra thứ gì đó biến mất.
- Thứ còn lại chỉ là cảm giác nặng nề, vô tri như một “form letter”.
- AI tập trung vào việc hoàn thành công việc thật nhanh, nhưng chất lượng, tay nghề, cá tính và texture bị hy sinh rất nhiều.
- Đầu ra của AI nhìn chung hội tụ về mức trung bình → đồng nhất, và không có linh hồn (soul). Nó “correct, competent, and fine”, nhưng tác giả nói chính chữ “fine” lại là kẻ thù của mọi thứ mình trân trọng.
- Để giữ được phong cách viết của bản thân (giống như đang trò chuyện ngang hàng, hơi tự tin và có tông hơi kỳ lạ), giờ đây cần có sự kháng cự có ý thức. Tông mặc định của AI là kiểu giải thích quyền uy và bình thường, và đó là con đường dễ đi hơn rất nhiều.
- Tác giả lo lắng không biết các lập trình viên junior sẽ phải rèn kỹ năng và chứng minh năng lực thế nào trong môi trường này. Ngay cả những sản phẩm làm qua loa bằng AI cũng có thể giúp xin được việc, nên tín hiệu để nhận ra “người giỏi” ngày càng bị nhiễu nặng hơn.
- Doublethink của ngành: vừa nói “AI chỉ là công cụ” nhưng lại sa thải junior, vừa nói “coi trọng craft” nhưng lại không cho thời gian để thực sự làm craft.
Kết luận, tác giả cảm thấy
sự đánh đổi “trừu tượng hóa cao hơn = năng suất cao hơn” đang lấy đi một điều gì đó mang tính bản chất,
và tuyên bố sẽ cố ý chọn mức trừu tượng thấp hơn (làm trực tiếp nhiều hơn) để bảo vệ tiếng nói và cá tính riêng của mình.
“Nhờ AI mà tôi nhanh hơn rất nhiều, nhưng tôi ghét cảm giác thành phẩm quá vô vị, khô khan và không phải của mình. Nếu cái giá phải trả là từ bỏ cá tính và linh hồn, tôi thà chậm hơn nhưng tự tay làm.”
5 bình luận
Chân lý muôn đời là nếu không thích thì đừng làm, và đừng đòi hỏi người khác làm.
Đúng như trong bài viết đã nói,
rốt cuộc thì chỉ là sự thay đổi về mức độ trừu tượng thôi mà..
mã viết bằng node đâu có được biên dịch ra thẳng mã máy, mà chạy trên VM,
và VM đó cũng lại vận hành trên một stdlib cơ bản khác,
còn có cả asm nữa......
Mình hay thấy nhiều người nói rằng họ có sự gắn bó với code,
còn mình thì từ trước đến nay vẫn không rõ có nên gắn bó với code hay không,
vì thường chỉ qua một ngày là mình quên khá nhanh.
Khi chăm chỉ gọt giũa code bằng AI để làm ra thứ gì đó, đôi khi mình cũng có cảm giác tương tự.
Mọi người thường giữ sự gắn bó với code trong bao lâu?
Tôi đồng cảm. Tôi cũng không thấy gắn bó với những thứ do AI tạo ra. Cũng có cảm giác như đó không phải là thứ mình làm ra.
Viết chức năng tốt bằng thứ code nhàm chán mới là gần với môi trường production tốt nhất. Tôi không rõ ở đây “linh hồn” có nghĩa là gì. Sẽ tốt hơn nếu có thêm ví dụ.