- Preston Byrne, luật sư của 4Chan, đã công bố toàn bộ thư từ với Ofcom trong vài tháng gần đây
- Ofcom khẳng định có thẩm quyền pháp lý để quản lý các nhà cung cấp dịch vụ trực tuyến ảnh hưởng đến người dùng tại Vương quốc Anh theo Online Safety Act của Anh
- Ofcom tìm cách mở rộng thẩm quyền tài phán của Anh sang cả doanh nghiệp Mỹ, đồng thời cũng yêu cầu quyền được bảo vệ theo luật Mỹ
- Khả năng chính phủ và tư pháp Mỹ ủng hộ kiểu xâm phạm chủ quyền như vậy là thấp
- Vụ việc này rốt cuộc có nguy cơ dẫn tới siết chặt kiểm duyệt Internet và thiếu đầu tư cho giáo dục trong nước
Tổng quan vụ việc
- Preston Byrne, luật sư của 4Chan, đã công bố trên Internet toàn bộ thư từ với Ofcom diễn ra trong vài tháng gần đây
- Tài liệu cốt lõi trong số hồ sơ được công bố là Ofcom Confirmation Decision
- Trong đó, Ofcom cho biết họ được trao rõ ràng thẩm quyền quản lý nhằm bảo đảm an toàn trực tuyến cho công dân Anh theo luật của Anh (Online Safety Act)
Lập trường của Ofcom và tóm tắt nội dung
- Ofcom diễn giải rằng luật đã trao thẩm quyền này một cách rõ ràng, và theo luật, ngay cả nhà cung cấp dịch vụ ở nước ngoài ngoài Anh cũng có thể bị điều tra và quản lý nếu ảnh hưởng đến người dùng tại Anh
- Cơ quan này nhấn mạnh rằng theo điều khoản pháp luật, phạm vi quản lý chỉ bị giới hạn ở "thiết kế, vận hành, sử dụng của dịch vụ tại Anh" và "các quy trình ảnh hưởng đến người dùng tại Anh"
- Trên thực tế, điều này cho thấy Ofcom tự tin rằng họ có thể thực thi ảnh hưởng pháp lý rộng khắp đối với các nền tảng ở nước ngoài
- Đồng thời, khi khẳng định việc áp dụng luật Anh đối với công ty Mỹ, Ofcom cũng yêu cầu đặc quyền được bảo vệ khỏi phản tố theo luật Mỹ (sovereign immunity)
- Ngoài ra, tài liệu cũng nêu rằng 4Chan không thể khẳng định thẩm quyền tài phán đối với Ofcom
Hàm ý của vụ việc và kết quả dự kiến
- Cách hành xử này của Ofcom được đánh giá là một ví dụ cho thấy Anh đang đánh giá sai các giới hạn chủ quyền của mình trên trường quốc tế
- Khả năng chính phủ và tư pháp Mỹ chấp nhận sự xâm phạm chủ quyền Mỹ trắng trợn như vậy gần như không có
- Dự kiến chính phủ Anh sẽ tìm cách giảm thiểu chỉ trích từ truyền thông
Diễn biến tiếp theo và các mối lo ngại
- Cuối cùng, Anh nhiều khả năng sẽ thất bại trong việc thực thi quản lý trực tiếp đối với 4Chan và các dịch vụ Internet toàn cầu
- Theo đó, những người ủng hộ Online Safety Act có thể vin vào lý do bảo vệ trẻ em để thúc đẩy kiểm duyệt Internet mạnh tay, chẳng hạn chặn Internet ở cấp quốc gia như một 'Great Firewall of Britain'
- Nhưng trên thực tế, trẻ em đã có thể dễ dàng vượt tường lửa bằng VPN, và ngược lại Streisand Effect chỉ càng làm tăng sự chú ý tới các nền tảng bị cấm
- Chính phủ và cơ quan quản lý có thể làm tình hình xấu đi hơn bằng cách chỉ đầu tư vào quản lý thay vì giáo dục
- Một cách tiếp cận tốt hơn đối với an toàn Internet là đầu tư vào giáo dục để người dân Anh trở thành những công dân tốt hơn
Kết luận và kiến nghị
- Ít nhất, Ofcom và chính phủ Anh nên khép lại vụ việc một cách âm thầm và tập trung vào giáo dục, đó là phương án tốt nhất
1 bình luận
Ý kiến Hacker News
Trích từ bài của luật sư: có câu “nếu Quốc hội quy định hút thuốc trên đường phố Paris là tội phạm, thì đó là tội phạm”, mà đây là điều mọi sinh viên năm nhất luật ở Anh đều được học. Ban đầu nghe có vẻ như xâm phạm chủ quyền, nhưng cốt lõi là giải thích cho phía Anh rằng “khả năng Đạo luật Online Safety của Anh được thi hành tại Mỹ là gần như bằng không”. Rốt cuộc Ofcom chỉ phải thực hiện nghĩa vụ thông báo cho 4chan rằng “đừng hút thuốc ở Paris”. Đây chính là ví dụ điển hình của kiểu luật ‘nanny law’
Nhìn vào phản hồi của Ofcom, họ nói rằng “[Online Safety] Act nêu rõ Ofcom có thẩm quyền pháp lý để quản lý an toàn trực tuyến của các cá nhân tại Anh”. Tức là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trong lãnh thổ Anh phải tuân theo luật Anh. Công ty Mỹ có thể phớt lờ, nhưng nếu thành viên hội đồng quản trị nhập cảnh vào Anh thì có thể gặp rắc rối. Mỹ cũng hành xử y như vậy. Ví dụ, nếu bạn vận hành một trang cờ bạc trực tuyến hợp pháp ở Anh nhưng nhắm tới người Mỹ, bạn có thể bị bắt khi lần sau nhập cảnh vào New York. Nói rằng “vi phạm luật Mỹ không có khả năng bị thi hành ở Anh” là có thể bị xem là coi thường tòa án. Dù Online Safety Act phi lý ở nhiều khía cạnh, việc các nước yêu cầu doanh nghiệp tuân theo quy định nội địa, giống như Google hạn chế tìm kiếm liên quan đến Thiên An Môn ở Trung Quốc hoặc điều chỉnh theo quy định Trung Đông, là chuyện rất phổ biến. Tôi không cho rằng Anh làm vậy là chính đáng. Cuối cùng chỉ có các nhà cung cấp VPN được lợi, còn an toàn cho trẻ em thì hầu như chẳng cải thiện. Ofcom không tuyên bố có thẩm quyền ở Mỹ, họ chỉ thực thi quyền hạn trong lãnh thổ Anh. Nếu không làm vậy thì chính phủ Anh lại vi phạm luật của mình. Cuối cùng, tôi thấy luật sư của 4chan quá trẻ con
Về mặt kỹ thuật thì có thể, nhưng bắt công dân Mỹ sẽ gây chấn động ngoại giao nên Anh có lẽ không muốn làm vậy. Có những trường hợp truy tố tội phạm ngoài lãnh thổ, nhưng ngưỡng rất cao
Thật đáng tiếc khi lại thấy các quan chức ngớ ngẩn áp dụng thêm một chính sách bảo hộ quá mức. Nếu Anh muốn khôi phục vai trò dẫn dắt về văn hóa, họ nên đầu tư năng lực chính sách vào việc kiểm soát hành vi tốt hơn thay vì kiểm duyệt lời nói của con người
Nỗ lực của chính phủ Anh nhằm quản lý các công ty Mỹ tạo cảm giác như một em bé đang cố trừng phạt mẹ mình
Không phải “quan chức” mà là “nhà lập pháp” đã làm ra luật. Công chức chỉ được giao nhiệm vụ dập đám cháy bốc mùi mà thôi
Giao cho ai đó quyền quản lý một không gian thì sớm muộn họ cũng sẽ muốn quản luôn lời nói và suy nghĩ của người khác trong không gian đó. HN cũng thế, ở đâu cũng vậy. Bản thân tôi thì chỉ ước mọi người đừng chửi anime hay video game
Đáng buồn là cả Anh và Mỹ đều có cử tri bị phe bảo thủ và giới tinh hoa kinh doanh thao túng, nên kết quả là chính sách ngày càng trượt sang hướng độc đoán
Nếu kiểm duyệt lời nói thì nguy cơ điều tiết biến thành kiểm duyệt là có thật. Ngược lại, nếu thả nổi thì doanh nghiệp có thể lan truyền thông tin sai lệch dưới danh nghĩa ‘tự do ngôn luận’. Cả hai đều đe dọa nền dân chủ, nên đây là một bài toán cực khó
Tôi nghĩ tiền đề của cuộc tranh luận này đơn giản hơn nhiều người tưởng. Anh có thể làm luật họ muốn và áp dụng theo cách họ muốn. 4Chan phục vụ người dùng Anh nhưng không tuân luật. Cuối cùng, Anh chỉ có thể thực thi nếu 4Chan có giao dịch tài chính liên quan đến Anh hoặc người của 4Chan phải tới Anh. Trên thực tế, trong đa số trường hợp luật này sẽ dẫn tới việc trang web chặn hẳn truy cập từ Anh, hoặc để ISP tại Anh chặn. Nhưng mục tiêu chính của luật này có lẽ là các nền tảng lớn kiếm tiền ở Anh như Amazon, Facebook, YouTube. Nếu chặn người dùng Anh thì luật cũng không còn áp dụng. Nếu một công ty nước ngoài bán ma túy hay súng cho trẻ em Anh thì đương nhiên phải bị quản lý; online cũng chẳng khác gì, nên tôi không hiểu vì sao lại gây tranh cãi
Bắt nhà vận hành trang web phải geoblocking không chỉ là gánh nặng khổng lồ mà còn không hiệu quả. Doanh nghiệp nước ngoài không có nghĩa vụ phải biết hay tuân theo luật Anh. Anh phải tự xử lý vấn đề trong lãnh thổ của mình. Nếu chặn thì cũng phải tự bỏ chi phí trong nước để chặn, còn việc dọa nạt các trang nước ngoài để ép họ tuân thủ là không công bằng
Trả lời câu hỏi “vì sao Anh không có quyền quản lý doanh nghiệp nước ngoài”: là vì họ không có quyền. Anh có thể buộc doanh nghiệp trong nước chặn trang, nhưng không thể làm điều đó với chính trang web ấy. Việc đòi phạt 4chan cũng thực chất rất vô lý, có lẽ chỉ là bước thủ tục trước khi chặn mà thôi
Ngay cả nếu tôi dùng vô tuyến nghiệp dư để phát lời chỉ trích Kim Jong-un và vi phạm luật Bắc Triều Tiên, họ cũng không có quyền trừng phạt một công dân Mỹ. Vì vậy 4chan không có lý do gì phải cảm thấy có nghĩa vụ hay cần phản hồi. Để luật nước ngoài được thực thi tại Mỹ thì phải được luật nội địa Mỹ cho phép. Chủ quyền là yếu tố có hiệu lực mạnh nhất. Nếu Anh sang lãnh thổ Mỹ và định dùng vũ lực thì điều đó là bất khả thi. Hãy thử nghĩ xem nếu có một quốc gia coi việc gương mặt phụ nữ xuất hiện trên TV là bất hợp pháp, liệu họ có thể bắt một website ở nơi khác chịu trách nhiệm hay không. Thêm nữa, trong thực tế quyền lực cuối cùng vẫn bắt nguồn từ khả năng sử dụng vũ lực. Anh không thể sử dụng bạo lực trên đất Mỹ. Điều này tương tự câu trả lời của 4chan rằng “dù Quốc hội Anh có biến việc hút thuốc ở Paris thành tội phạm thì người Paris cũng chẳng có lý do gì phải bận tâm”. Luật nước ngoài trên thực tế không ảnh hưởng gì đến đời sống của tôi
Tôi thấy nội dung như “[Online Safety] Act trao cho Ofcom quyền quản lý an toàn trực tuyến của cá nhân tại Anh, bao gồm cả điều tra và xử phạt khi không thực hiện nghĩa vụ pháp lý. Đạo luật này rõ ràng dự liệu hiệu lực ngoài lãnh thổ” không có gì đáng ngại. Ofcom có thể tuyên bố có quyền quản lý an toàn trực tuyến trên toàn thế giới, nhưng trên thực tế ngoài phạm vi tài phán của Anh thì họ gần như không có khả năng cưỡng chế. Thật đáng tiếc
Có rất nhiều tiền lệ kiểu này. Anh có thể ban hành luật áp dụng cho bất kỳ nơi nào, bất kỳ ai. Chỉ là việc trừng phạt trên thực tế thường chỉ thực hiện được khi người đó đặt chân lên lãnh thổ Anh. Ví dụ, ngay cả nếu Anh làm luật “cấm hút thuốc ở Paris”, họ vẫn có thể bắt và phạt người vi phạm khi người đó tới Anh. Chủ quyền trên thực tế gần như không có giới hạn, trừ khi trong luật có điều khoản nêu rõ loại trừ áp dụng. Nếu tiền của 4chan đi qua ngân hàng Anh thì Ofcom có thể tịch thu. Rất đúng kiểu shakedown của Anh
Bổ sung về điều khoản “đạo luật này có hiệu lực ngoài lãnh thổ”: thực ra ngay sau đó còn nói “chỉ áp dụng trong phạm vi thiết kế, vận hành và việc sử dụng dịch vụ ảnh hưởng tới Anh và người dùng Anh”. Tức là có phải nó chỉ bị quản lý khi dịch vụ nhắm tới người dùng Anh hay không, hay là tôi đang hiểu sai điều gì đó?
Trên thực tế đây có vẻ là luật nhắm vào các công ty toàn cầu như Google, Meta, những doanh nghiệp có chi nhánh lớn ở Anh và hoạt động mạnh trong nước. Mục tiêu là gây bất lợi trên phạm vi toàn cầu
Theo trang quảng cáo của 4chan (https://www.4chan.org/advertise), 7% tổng người dùng là từ Anh. Nếu bị chặn tại Anh thì doanh thu quảng cáo sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Nếu không có thiệt hại tài chính thì Ofcom có thể bị phớt lờ, nhưng phía 4chan lo ngại mất thị trường lớn thứ hai của mình. Nếu thực sự đang kiếm tiền từ Anh thì phải xem là đang nằm trong phạm vi tài phán. Toàn bộ khung tranh luận về tự do ngôn luận hay kiện tụng ở Mỹ chỉ là màn trình diễn đánh lạc hướng khỏi bản chất
Nhiều người cho rằng “thẩm quyền pháp lý thực tế không có sức cưỡng chế ngoài phạm vi tài phán của Anh”, nhưng điều đó còn tùy trường hợp. Nó phụ thuộc vào cách giải thích luật và bối cảnh chính trị. Nếu liên minh đủ chặt và có cơn hoảng loạn đạo đức khiến chính phủ Mỹ sẵn sàng nghe theo yêu cầu của Ofcom, thì Mỹ hoàn toàn có thể đứng về phía Anh. Nếu 4chan bị nghi hỗ trợ ISIS thì cơ quan tư pháp Mỹ còn có thể hợp tác hơn nữa. Các ví dụ lạm dụng quyền lực đã có quá nhiều. Vì vậy thái độ đùa cợt của luật sư 4chan lại khiến tôi thấy khá ngây thơ
Anh muốn có khả năng chặn bất kỳ trang nào, nhưng lại không muốn mang hình ảnh tường lửa quốc gia. Vì thế mới xuất hiện kiểu chính sách như thế này
Thay vì kiện tụng và ra lệnh chặn trang, họ đẩy trách nhiệm xác minh độ tuổi sang cho doanh nghiệp và nhà vận hành website. Nếu trực tiếp thúc đẩy việc chặn ở cấp ISP thì sẽ gợi nhớ tới tường lửa kiểu Trung Quốc và khiến sự phẫn nộ của người dân hướng vào chính phủ, nên họ muốn tránh điều đó
Ở Anh vốn đã có chặn website vi phạm bản quyền rồi (‘Hadrian’s firewall’)
Có lẽ vì Anh dùng tiếng Anh nên họ rơi vào ảo tưởng rằng mình cũng có quyền lực ngoài lãnh thổ giống Mỹ. Tôi nghĩ đây là tác dụng phụ của việc tiêu thụ quá nhiều nội dung truyền thông và chính trị từ Mỹ
So với sức mạnh quân sự của Mỹ thì niềm tin của Anh vào quyền lực ngoài lãnh thổ còn kém xa. Có vẻ chỉ đang thổi phồng từ một trường hợp đơn lẻ
Cũng có thể họ ngộ nhận rằng hai nước đang ở trong một mối quan hệ có tính tương hỗ. Link tham khảo: bài Reuters về chính sách visa của Mỹ
Ofcom nói rằng “ngay cả các nền tảng chọn chặn dịch vụ vẫn sẽ tiếp tục nằm trong diện giám sát”, nhưng chẳng phải việc chặn người dùng Anh truy cập lại chính là đang bảo vệ người Anh sao? Cuối cùng mọi thứ vẫn là vấn đề quyền lực và kiểm soát
Như alecmuffett đã chỉ ra, Online Safety Act là sự nối dài của CleanFeed suốt 20 năm qua, một bước chuẩn bị để xây dựng tường lửa quốc gia tập trung. Điều này nhấn mạnh sự nguy hiểm của công nghệ như vậy. Ngay cả trong hệ thống thực thi pháp luật phân tán, việc kiểm soát tham nhũng, phán đoán sai và bất tài đã rất khó; nếu dùng công nghệ để khuếch đại những tác động đó ở quy mô lớn thì chỉ làm tăng thêm kết quả tồi tệ
Tôi nghĩ giải pháp ít xâm phạm nhất là mặc định ép bật parental control trên điện thoại của trẻ em. Chỉ cần nhìn các popup cookie trên Internet EU/UK hiện nay cũng đủ thấy quy định được thiết kế vụng về tới mức khó chịu
Cookie kỹ thuật bắt buộc thì không cần xin đồng ý. Popup cookie là do nhà vận hành website muốn xin phép để thu thập thêm dữ liệu và chia sẻ với bên thứ ba. Theo quy định thì banner cookie không phải bắt buộc, đó là thông lệ của ngành
Làm một website không có popup cookie là cực kỳ dễ. Việc vẫn thấy popup chỉ nhắc ta rằng tư duy theo dõi và chia sẻ dữ liệu cá nhân vẫn còn quá lỗi thời
Các mạng di động và ISP ở Anh đã đặt bộ lọc giới hạn độ tuổi làm mặc định từ năm 2013~14. Người thúc đẩy chính sách này là Thủ tướng khi đó, David Cameron. Tham khảo thêm tại thông báo chính thức của chính phủ, bài BBC
Ở Anh, bộ lọc giới hạn độ tuổi trên Internet đều được bật mặc định. Nếu muốn tắt thì phải tự yêu cầu hoặc thực hiện trong quá trình đăng ký. Router gia đình và ISP cũng được cấu hình mặc định bật bộ lọc khi cung cấp. Đây là chính sách đã kéo dài hàng chục năm như một nghĩa vụ pháp lý
Tôi hoàn toàn hoan nghênh popup có nút “từ chối tất cả”. Nếu ngay cả cái đó cũng không có thì tôi đóng luôn trang web. Quy định về cookie đủ hợp lý rồi. Điều vô lý là những cửa hàng nhỏ hay blog cá nhân lại gắn tới 429 nhà cung cấp và bên xử lý dữ liệu. Các cookie phục vụ chức năng cơ bản hợp pháp như đăng nhập hay giỏ hàng vốn không cần popup. Chỉ khi mục đích là bán dữ liệu cá nhân, thuê bên thứ ba xử lý v.v. thì mới cần xin đồng ý. Chẳng ai buộc phải tạo popup cả
Người dùng Internet ở Anh bị quản lý tới mức có thể đùa rằng “anh có giấy phép dùng Internet chưa?”