1 điểm bởi GN⁺ 2024-06-02 | 1 bình luận | Chia sẻ qua WhatsApp
  • Ulysses, được Standard Ebooks phát hành như tác phẩm thứ 1.000, mang đến kiệt tác tiêu biểu của James Joyce dưới dạng ebook miễn phí, xoay quanh những sự việc diễn ra trong một ngày duy nhất 16 tháng 6 năm 1904 tại Dublin
  • Câu chuyện theo chân hành trình của Stephen Dedalus và Leopold Bloom, với 18 tập đoạn vọng chiếu các cảnh trong Odyssey của Homer qua những bối cảnh và văn phong khác nhau
  • Trọng tâm của tác phẩm không nằm ở cốt truyện mà ở lối trần thuật gián tiếp tự do, sự mở rộng độc thoại nội tâm, thử nghiệm ngôn ngữ và việc phá vỡ ranh giới của hình thức tiểu thuyết
  • Ấn bản này được biên soạn dựa trên bản chép lại của ấn bản đầu tiên năm 1922 do Shakespeare and Company phát hành, kết hợp các bảng đính chính trước năm 1929 và các sửa đổi ở lần in thứ 9 năm 1927
  • Có thể đọc và tải xuống miễn phí, nhưng ngoài nước Mỹ cần kiểm tra luật bản quyền tại địa phương trước khi truy cập, tải xuống hoặc sử dụng

Tác phẩm và cấu trúc

  • Ulysses là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của James Joyce và là một trong những tác phẩm được đánh giá cao nhất của văn học tiếng Anh
  • Tác phẩm ghi lại các sự kiện của thứ Năm, ngày 16 tháng 6 năm 1904 trong thành phố Dublin
  • Tác phẩm dài 264.258 từ, thời gian đọc ước tính 16 giờ 1 phút, và được ghi chỉ số độ dễ đọc là 74,9
  • Tác phẩm cũng đứng ở vị trí cao trong nhiều danh sách văn học
    • Modern Library’s 100 Best Novels: hạng 1
    • Le Monde’s 100 Books of the Century: hạng 28
    • Guardian’s Best 100 Novels in English (2015): hạng 46
    • Guardian’s 100 Best Novels of All Time (2026): hạng 3
    • Guardian’s 100 Greatest Novels of All Time (2003): hạng 45

Một ngày ở Dublin của Stephen Dedalus và Leopold Bloom

  • Độc giả sẽ gặp lại Stephen Dedalus, nhân vật chính của tiểu thuyết trước đó của Joyce là A Portrait of the Artist as a Young Man
    • Sau khi hoàn thành bằng B.A. và thử tiếp tục học ở Paris, Stephen sống trong một Martello tower thuê và làm việc tại trường học
  • Sau đó trọng tâm chuyển sang Leopold Bloom, một người chào mời quảng cáo và kẻ ngoài lề xã hội
  • Trong một ngày làm việc, Bloom và Stephen rời nhà riêng của mình và di chuyển qua nhiều nơi trong thành phố Dublin

Thử nghiệm hình thức và đặc trưng văn học

  • Ulysses là một tiểu thuyết giàu chi tiết, nhưng cũng vượt qua nhiều ranh giới của hình thức tiểu thuyết truyền thống
  • Toàn bộ tác phẩm gồm 18 chương, hay còn gọi là “tập đoạn”
    • Mỗi tập đoạn đều vọng chiếu theo cách nào đó một cảnh trong Odyssey của Homer
    • Mỗi tập đoạn có bối cảnh khác nhau, văn phong khác nhau, và đôi khi rất dị thường
  • Đổi mới quan trọng nhất của tác phẩm thường được xem là sự mở rộng kỹ thuật lối trần thuật gián tiếp tự do hoặc độc thoại nội tâm mà Joyce đã dùng trong hai cuốn sách trước

Đăng nhiều kỳ, kiểm duyệt và xuất bản ấn bản đầu tiên

  • Ulysses nổi tiếng không chỉ vì tính mới mẻ về hình thức và sức sáng tạo ngôn ngữ mà còn vì lịch sử xuất bản phức tạp
  • 14 tập đoạn đầu tiên được đăng nhiều kỳ trên The Little Review từ năm 1918 đến 1920, và một số tập đoạn cũng xuất hiện trên The Egoist năm 1919
  • Năm 1921, New York Society for the Suppression of Vice thắng kiện trong vụ xét xử liên quan đến tính khiêu dâm của tập đoạn thứ 13, “Nausicaa”
    • Các biên tập viên của The Little Review bị cấm đăng tiếp
    • Ulysses không thể xuất hiện trở lại tại Mỹ cho đến năm 1934
  • Vụ kiện này càng khiến Joyce khó tìm được nhà xuất bản ở Anh hơn
  • Khi Joyce than phiền với Sylvia Beach, chủ hiệu sách Shakespeare and Company ở Paris, về việc không thể xuất bản tác phẩm, Beach đã đề nghị xuất bản tại Paris
  • Ấn bản đầu tiên đầy đủ được phát hành lần đầu vào tháng 2 năm 1922

Vấn đề ấn bản và phản ứng ban đầu

  • Bản in đầu tiên của ấn bản đầu chứa rất nhiều lỗi in ấn, và ấn bản thứ hai đã được sửa ra mắt năm 1924
  • Ấn bản năm 1932 của Stuart Gilbert, được hỗ trợ qua thư từ với Joyce, tự nhận ở phần đầu sách là “the definitive standard edition”, nhưng sau này được xác nhận đã đưa vào các lỗi riêng của nó
  • Đánh giá ban đầu rất trái chiều
    • W. B. Yeats lúc đầu gọi tác phẩm là “mad”, nhưng sau đó đồng tình với đánh giá tích cực của T. S. Eliot và Ezra Pound, xem đây là “indubitably a work of genius”
    • Theo Richard Ellmann, nhà viết tiểu sử thứ hai của Joyce, một bác sĩ nói rằng ông từng thấy các bệnh nhân tâm thần của mình viết ra những thứ ở mức tương tự
    • Virginia Woolf chê tác phẩm là “underbred”
    • Cô của Joyce là Josephine Murray từ chối tác phẩm vì cho rằng nó “unfit to read” do tính khiêu dâm, và Joyce đáp lại rằng nếu vậy thì cuộc sống cũng không thích hợp để sống

Đánh giá và độ khó khi đọc

  • Vì mật độ tham chiếu trong văn bản rất cao, Ulysses thường được đọc như một tác phẩm đòi hỏi diễn giải phê bình từ người đọc
  • Khối lượng diễn giải học thuật tích lũy trong hơn một thế kỷ qua giúp việc hiểu tác phẩm dễ hơn, nhưng đôi khi cũng có thể che khuất chính tác phẩm
  • Nếu bác bỏ toàn bộ diễn giải nghiêm túc, công trình đồ sộ của Joyce sẽ bị thu nhỏ thành một trò đùa dài hoặc một màn phô diễn bản thân tinh vi
  • Ngược lại, nếu chỉ xem nó là một tác phẩm bất khả diễn giải, người đọc sẽ bỏ lỡ sự phong phú của phân tích phê bình nghiêm túc
  • Ngày nay, Ulysses được nhiều người xem là đỉnh cao của văn học thế kỷ 20, đồng thời là một trong những cuốn sách phong phú nhất nhưng cũng khó đọc nhất

Tiêu chuẩn của ấn bản Standard Ebooks

  • Ấn bản Standard Ebooks này dựa trên bản chép lại của ấn bản đầu tiên năm 1922 do Shakespeare and Company phát hành
  • Việc hiệu chỉnh sử dụng các danh sách đính chính trước năm 1929 và ấn bản thứ hai, lần in thứ 9 năm 1927 của Shakespeare and Company
  • Thay vì đi theo nguyên vẹn một ấn bản đơn lẻ cụ thể, mục tiêu là tạo ra một ấn bản pha trộn chứa nội dung mà các học giả có thể xem là dạng chính xác nhất trong các bản in trước năm 1929
  • Nhiều lỗi in có vẻ hợp lý nhưng đã được sửa trong các ấn bản sau năm 1929 vẫn được giữ nguyên

Đọc và tải xuống miễn phí

  • Ebook này được xem là không còn bị ràng buộc bản quyền tại Mỹ
  • Ngoài nước Mỹ, trước khi truy cập, tải xuống hoặc sử dụng, cần kiểm tra luật địa phương để xác nhận tác phẩm không còn bị hạn chế bản quyền tại quốc gia tương ứng
  • Các định dạng tải ebook
    • Compatible epub: dành cho thiết bị và ứng dụng trừ Kindle và Kobo
    • azw3: dành cho thiết bị và ứng dụng Kindle
    • kepub: dành cho thiết bị và ứng dụng Kobo
    • Advanced epub: định dạng nâng cao dùng công nghệ mới, nhưng phần lớn máy đọc sách điện tử vẫn chưa hỗ trợ đầy đủ
  • Cũng có thể đọc trực tuyến

Nguồn và đóng góp

1 bình luận

 
GN⁺ 2024-06-02
Ý kiến trên Hacker News
  • Joyce từng tự nói rằng “chỉ là nhét vào rất nhiều trò đùa”, nên trong bối cảnh đó, điểm dễ đọc 74,9 cũng khá buồn cười

    • Đúng vậy, kết quả hơi nực cười. Lý do điểm số lệch như thế là vì nó được tính bằng thuật toán Flesch Reading Ease[1], vốn được Hải quân Mỹ tạo ra để chấm điểm các tài liệu kỹ thuật
      Nó khá phù hợp với phần lớn văn xuôi, nhưng lại có ngoại lệ lớn với văn xuôi mang tính hiện đại chủ nghĩa cao
      https://en.wikipedia.org/wiki/Flesch-Kincaid_Reading_Ease
    • Dễ đọc: từng từ riêng lẻ thì hiểu được. Nhưng bốn từ liên tiếp lại không thông nghĩa, nên phải là -25,1 điểm
    • Cũng khá dễ thật… nếu bạn biết tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Latin, và có lẽ cả tiếng Hy Lạp cổ. Tôi thì không, nên đã bỏ lỡ rất nhiều, và còn nhớ là nhiều trò chơi chữ song ngữ Pháp/Anh khá hiệu quả
      Joyce là người đa ngôn ngữ, và các trò chơi chữ cùng kenning của ông cũng mang tính đa ngôn ngữ
    • Cái đó nên được đọc là “reading ease: Ulysses
    • “Dễ đọc 74,9” ư, đây là một cách lạm dụng AI khá không cần thiết
      Ước gì có một trang mã nguồn mở nơi con người đánh giá các cuốn sách nghiêm túc khó đọc đến đâu, nhàm chán đến đâu, đòi hỏi mức độ uyên bác thế nào, và phải chịu đựng bao nhiêu đau khổ để nhận được phần thưởng ở cuối. Một đầu trục là Ulysses, đầu kia thì được phân định bởi Moby Dick chẳng hạn. Với người mê sách thì hẳn là kiến thức phổ thông, nhưng tôi tò mò không biết những thứ đó được tổng hợp ở đâu
  • Nếu ai định lao vào Ulysses thì tôi rất khuyến nghị The Joyce Project[1]
    Trang này đầy các chú giải tương tác hữu ích để hiểu những tham chiếu ngôn ngữ và văn hóa. Cách đọc hiệu quả với tôi là 1) đọc một đoạn trên sách giấy, 2) xem cùng đoạn đó trên trang web, 3) đọc lại trên sách giấy. Tùy tâm trạng, tôi luân phiên giữa 1-2-3, 1-2, 2-3, và cách này rất hợp
    [1] https://www.joyceproject.com/

    • Nói kèm điều kiện là tôi chưa đọc xong cuốn sách vì lý do không liên quan, nhưng đây là một phương pháp tuyệt vời
      Bạn có thể nghĩ “cứ đọc văn bản trước đã, rồi nếu có gì thắc mắc thì đọc thêm vài bài học thuật là được”, nhưng sẽ thú vị hơn nhiều khi hiểu ý đồ của Joyce và lối viết thông minh của ông ngay tại thời điểm đó. Sau này tiếp nhận một lượt là điều không thể, và bạn sẽ bỏ lỡ quá nhiều
    • Cũng có https://www.ulyssesguide.com. Trang này có hướng dẫn theo từng episode, giải thích điều gì thực sự diễn ra trong mỗi chương, các tham chiếu chéo với những chương khác, và cả những cách diễn giải có thể có
      Nếu không có nó, tôi đã bỏ lỡ cực kỳ nhiều mà còn không biết mình đã bỏ lỡ
    • Giá mà The Iliad cũng có thứ như vậy thì thật tuyệt
    • Có đáng bỏ công sức đến mức đó không?
  • Để tham khảo, Standard Ebooks là “một dự án dựa trên tình nguyện viên nhằm tạo ra bộ sưu tập ebook phạm vi công cộng miễn phí, mã nguồn mở, dễ truy cập, được định dạng tinh tế và chất lượng cao, sánh ngang hoặc vượt chất lượng của ebook xuất bản thương mại”
    Tôi cũng muốn làm như vậy với Calculus Made Easy của Sylvanus Thompson, nhưng trước tiên phải vượt qua sự lười biếng đã

    • Có người đã làm một việc tương tự cho cuốn đó: https://www.sunclipse.org/?p=3194 — có thể đã đủ hài lòng rồi, hoặc có thể tiếp tục dựa trên công việc đó
    • Standard Ebooks là một tài nguyên tuyệt vời. Nếu có thể, cũng đáng cân nhắc ủng hộ: https://standardebooks.org/donate
    • Nếu giúp ích cho việc bắt đầu, bạn có thể dùng công cụ của Standard Ebooks để tạo khung ebook whitelabel
    • Đau đấy. Khó nghĩ ra cuốn nào khó xử lý hơn. Giờ EPUB thì gần như làm được phần lớn thứ, nhưng MathML vẫn nằm trong nhóm “hiện tại chỉ là đặc tả thôi, tránh ra”
  • Tôi thật sự biết ơn vì có những công việc như thế này đang được thực hiện. Trong ebook miễn phí, thường có trường hợp nội dung chất lượng cao nhưng định dạng chất lượng thấp

    • Đây thật sự là một dự án đáng kinh ngạc và quan trọng. Ai từng tìm tác phẩm miễn phí hoặc thuộc phạm vi công cộng ở định dạng ebook đều biết tình hình tệ đến mức nào
      Cũng có những ấn bản ổn, nhưng phần lớn là đầu vào tệ hại, cũ kỹ và qua OCR đầy lỗi. Chỉ riêng điều đó thôi cũng đáng biết ơn, nhưng nhu cầu đối với dự án này là rất thực tế. Khi có điều kiện tôi sẽ ủng hộ tài chính, còn trước lúc đó thì xin chân thành cảm ơn những người tham gia
    • Ebook trả phí cũng thường có định dạng chất lượng thấp. Thực tế tôi từng mua một cuốn Kindle của một nhà xuất bản nổi tiếng, và rõ ràng là sau OCR chưa hề có người hiệu đính nào xem qua
      Một tình nguyện viên có động lực hẳn đã làm tốt hơn nhiều
  • Tôi thích dự án này, nhưng thật sự cần một cách để tìm các sách phổ biến: https://github.com/standardebooks/web/issues/298

    • Có lẽ phía Open Library cần chạy lại việc nhập dữ liệu. Trong 1.000 cuốn thì mới có 491 cuốn được đưa vào. Dù vậy vẫn có thể tìm sách của Standard Ebooks trên Open Library
      Sắp xếp theo số người đã thêm vào nhật ký đọc: https://openlibrary.org/search?q=id_standard_ebooks%3A%2A&mo...
      Sắp xếp theo điểm đánh giá: https://openlibrary.org/search?q=id_standard_ebooks%3A%2A&mo...
      Sắp xếp theo ngày xuất bản lần đầu: https://openlibrary.org/search?q=id_standard_ebooks%3A%2A&mo...
      Tôi cũng đã tạo issue để bắt đầu một đợt nhập mới: https://github.com/internetarchive/openlibrary/issues/9372
    • Làm điểm khởi đầu, có thể dùng API của openlibrary.org để lấy độ phổ biến, số lượt muốn đọc, số lượt đánh giá và số bài review
    • Tôi cũng định nói rằng cách sắp xếp khá tệ. Chỉ có thể sắp xếp theo ngày phát hành, tác giả, mức dễ đọc và độ dài, thậm chí còn không có sắp xếp theo tiêu đề
    • Gutenberg.org công khai số lượt tải xuống; không thể dùng dữ liệu đó sao?
      Có phải hai tổ chức không thân thiện với nhau, hoặc không thể trao đổi ebook với nhau không?
    • Tech stack về cơ bản là một trình tạo site tĩnh tùy biến rất kỳ lạ và cố chấp, nên khó cải thiện. Quy trình build cũng chậm và rườm rà
      Khi bàn về việc thêm chỉ mục tác giả, họ có vẻ cởi mở với ý tưởng đó. Tôi đã mất khoảng 5 tiếng để chạy được cho đúng và hiểu cách nó hoạt động, nhưng lúc đó không muốn tái cấu trúc dữ liệu thành dạng khả thi vì cấu trúc sách có nhiều tác giả. Trong 20 năm qua tôi đã xử lý hàng trăm ứng dụng PHP, và nói thật cái này thuộc nhóm kỳ lạ nhất. Chỉ cần đưa vào thứ gì đó như cơ sở dữ liệu SQLite một chút thôi cũng có thể tốt hơn
  • Đừng đọc bằng mắt, mà nên nghe. Tôi thu được nhiều hơn rất nhiều khi nghe bản trình diễn do các diễn viên Ireland đọc trên RTE, và thấy thú vị hơn nhiều so với đọc sách
    Cũng có podcast: https://www.rte.ie/culture/2022/0610/1146705-listen-ulysses-...

    • Tôi có một audiobook do người Ireland đọc; khách quan mà nói thì rất tuyệt, diễn xuất lồng tiếng cũng hạng nhất
      Nhưng giọng Ireland từ vừa đến khá nặng hoàn toàn không giúp gì thêm cho việc cố hiểu nội dung quá 2 phút
    • Nếu không phải vì lý do khả năng tiếp cận, thì thành thật mà nói gần như là báng bổ
  • Họ đang làm một việc thật sự tuyệt vời. Nhờ đó tôi đã đọc được rất nhiều tác phẩm kinh điển cũ

    • Tôi cũng vậy. Vừa đọc xong Ivanhoe, và đang định vào Standard Ebooks để tìm cuốn tiếp theo
  • Tôi chưa từng ghét cuốn sách nào đến mức này. Vì cố chấp rằng không thể bỏ dở, tôi đã đọc hết từng trang, rồi cắm nó lên cao ở phía sau giá sách để khỏi bao giờ nhìn thấy nữa
    Không phải là nó hoàn toàn không có giá trị. Chắc chắn là có. Chỉ là phần thưởng không xứng với công sức bỏ ra. Trải nghiệm của tôi giống như đi bộ qua sa mạc để tìm một viên kẹo; dù viên kẹo đó ngon, công sức để có được nó vẫn quá lớn. Dù vậy tôi rất biết ơn Standard Ebooks. Đây thật sự là một dự án xuất sắc

    • “Oxen of the Sun” theo một nghĩa nào đó là đỉnh cao của văn học Anh đối với tôi. Các nhà hiện đại chủ nghĩa có một niềm tin đầy tài năng rằng nếu viết đủ chăm chỉ, đủ phức tạp, họ có thể nắm bắt được chân lý bản chất của tồn tại; và chương này là nơi nỗ lực ấy của Joyce đạt đến cao trào
      Đây là một chương nói về sự ra đời và tiến hóa của ngôn ngữ, đồng thời chính cấu trúc của nó cũng như vậy, với mật độ tham chiếu và kiểu ngôn ngữ rộng đến mức hơi phi lý. Rốt cuộc Ulysses là cuốn sách dành cho những người thích các cỗ máy Rube Goldberg làm bằng văn học. Tôi là một trong số đó, nhưng cũng có những nhà nghiên cứu văn học xuất sắc ghét cuốn này
    • Có vẻ như tất cả những người yêu cuốn sách này đều có kiến thức về tiểu thuyết ở mức học giả, nên để thưởng thức trọn vẹn thì cần khá nhiều điều kiện tiên quyết
      Giống như muốn thưởng thức Arrested Development thì phải biết nhiều về truyền thông Mỹ. Lần trước tôi không thưởng thức được cũng không đọc hết, nhưng muốn thử lại. Cuốn sách yêu thích nhất của tôi, Book of the New Sun của Wolfe, tôi cũng đã thất bại ba lần trước khi thật sự nhập tâm được
    • Với tôi, Joyce là đỉnh cao của tiếng Anh. Tôi không thể nói là mình hiểu nhiều chuyện đang diễn ra, nhưng không ai viết đẹp hơn ông ấy
      Tôi thật sự thích âm thanh của các từ và những hình ảnh mà ông ấy gợi lên
    • Tôi cũng có đúng trải nghiệm như vậy. Tôi vật lộn đọc và cố tìm thiên tài được cho là phun trào trên từng trang, nhưng hoàn toàn không thấy, và cũng chẳng nhớ chút cốt truyện nào
      Nó chỉ đơn giản là nhàm chán. Có lẽ tôi không đủ thông minh để “hiểu” nó
    • Trong lúc đọc, ở bất kỳ thời điểm nào tôi cũng có cảm giác tầm nhìn của mình chỉ kéo lùi được khoảng 1 đến 1,5 trang trước đó. Đôi khi còn ngắn hơn
      Ý là bối cảnh và sự hiểu biết của tôi về phần đang đọc chỉ quay ngược được đến mức đó. Vì vậy tôi gần như trải nghiệm nó như một “nồi súp chữ”, và chỉ đến khoảng trang cuối mới có thể lờ mờ đoán ra câu chuyện dựa trên vài mảnh có thể nhận diện được
  • “Độ dễ đọc 74,9 (khá dễ)” ư, khá dễ á? Không thể nào!
    Bỏ qua điểm đánh giá này, tôi vẫn biết ơn một dự án tuyệt vời

    • Điểm dễ đọc của chúng tôi không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Tập thơ Mina Loy[1] mà tôi từng xử lý là thơ tự do nên không có nhiều dấu chấm, thuật toán cho rằng câu quá dài và chấm điểm âm, nên tôi phải tự sửa
      Tôi sẽ xem liệu có lý do rõ ràng nào khiến cuốn này được hiển thị là khá dễ hay không, nhưng có lẽ vấn đề nằm ở thuật toán tiêu chuẩn mà chúng tôi dùng hơn là ở mã
      [1] https://standardebooks.org/ebooks/mina-loy/poetry
    • 00.0 hẳn là đầu ra của /dev/random
  • Là người rất quan tâm đến lịch sử văn bản của Ulysses, tôi nghĩ phần mô tả biên tập này sẽ gây phản ứng
    Đại ý là: “Ấn bản Standard Ebooks này dựa trên bản chép lại ấn bản đầu tiên năm 1922 của Shakespeare and Company, đồng thời phản ánh các sửa đổi từ danh sách đính chính lỗi trước năm 1929 và từ bản in lần thứ 9, ấn bản thứ 2 tháng 9 năm 1927 của Shakespeare and Company. Nó không bám theo một ấn bản cụ thể nào, mà là một bản tổng hợp nhằm hướng tới phiên bản mà các học giả có thể xem là chính xác nhất trong số những bản được in trước năm 1929. Vì vậy, nhiều lỗi in bị phỏng đoán có thể đã được sửa trong các ấn bản sau năm 1929 vẫn có thể còn tồn tại. Trước khi liên hệ với Standard Ebooks về một lỗi tiềm tàng, hãy tham khảo nhiều ấn bản và danh sách đối chiếu lịch sử trong phụ lục Critical and Synoptic Edition của Hans Walter Gabler”

    • Ấn bản của họ dựa trên bản này, nhưng điều đó không có nghĩa là trung thành với nó. Chẳng hạn, nếu họ làm theo hướng dẫn, họ sẽ hiện đại hóa văn bản theo typography và quy ước Mỹ hiện đại
      Tham khảo: https://standardebooks.org/contribute/producing-an-ebook-ste...